امکان سنجی و طراحی الگوی مرحله ای به کارگیری هوش مصنوعی در توسعه شهرداری هوشمند شهرهای کوچک؛ مطالعه موردی شهرداری حاجی آباد شهرستان زیرکوه

رشد فناوری های دیجیتال و به ویژه هوش مصنوعی، فرصت های نوینی برای ارتقای کیفیت خدمات عمومی، کاهش مراجعات حضوری، افزایش شفافیت و بهبود تصمیم سازی در مدیریت شهری فراهم کرده است. با وجود این، بخش عمده ای از مدل ها و مطالعات حوزه شهر هوشمند و هوش مصنوعی شهری، بر کلان شهرها و سازمان های برخوردار از زیرساخت های پیشرفته متمرکز بوده و شرایط شهرداری های کوچک و سازمان های محلی با منابع محدود کمتر مورد توجه قرار گرفته است. هدف این پژوهش، امکان سنجی و طراحی الگویی مرحله ای برای به کارگیری هوش مصنوعی در توسعه شهرداری هوشمند شهرهای کوچک با مطالعه موردی شهرداری حاجی آباد شهرستان زیرکوه است. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی تحلیلی است و بر پایه تحلیل وضعیت موجود، تجربه سازمانی، بررسی فرایندهای خدماتی و مطالعه اسنادی انجام شده است. یافته ها نشان می دهد شهرداری حاجی آباد دارای ظرفیت های پایه ای مانند سایت رسمی اطلاع رسانی، اتوماسیون اداری داخلی، واحدهای مالی، شهرسازی، خدمات شهری و آتش نشانی است؛ اما نبود خدمات برخط، کاغذی بودن بخش عمده فرایندهای شهرسازی، حضوری بودن پرداخت عوارض، محدودبودن سایت به اطلاع رسانی و غلبه مراجعات حضوری، از مهم ترین چالش های تحول دیجیتال محسوب می شود. بر این اساس، الگوی پیشنهادی پژوهش در قالب شش لایه و پنج گام اجرایی طراحی شده است. لایه های مدل شامل حکمرانی و راهبری، داده، فرایند، زیرساخت، خدمات شهروندی و هوش مصنوعی تصمیم یار است و گام های اجرایی آن شامل آماده سازی دیجیتال، دیجیتالی سازی خدمات پرمراجعه، یکپارچه سازی داده و سامانه ها، استقرار ابزارهای سبک هوش مصنوعی و توسعه تصمیم سازی هوشمند و مدیریت بحران است. این الگو می تواند علاوه بر شهرداری های کوچک، برای سازمان های خدماتی محلی و عمومی مشابه نیز مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، شهرداری هوشمند ، شهرهای کوچک ، تحول دیجیتال ، خدمات شهروندی ، حکمرانی داده