تحلیل و ارزیابی محتوای فصل اول کتاب فارسی پایه دوم ابتدایی: مروری تحلیلی

پژوهش حاضر با هدف تحلیل و ارزیابی محتوای فصل اول کتاب فارسی پایه دوم ابتدایی (چاپ ۱۴۰۴) از منظر اهداف آموزشی، تناسب با ویژگی های رشدی دانش آموزان، و انطباق با رویکردهای نوین سواد خواندن در عصر حاضر انجام شد. روش پژوهش، تحلیل محتوای کیفی از نوع ارزیابی بود. جامعه پژوهش شامل کل محتوای فصل اول (درس اول تا پنجم) به همراه بخش های سخنی با آموزگاران، سرآغاز و یادآوری بود. یافته ها نشان داد که فصل اول از نقاط قوتی مانند توجه به مفاهیم اخلاقی و دینی، استفاده از تصاویر جذاب و رنگی، تنوع نسبتا مناسب فعالیت ها، تاکید بر مهارت گفت وگو و همکاری، و بهره گیری از ادبیات شفاهی و فرهنگ بومی برخوردار است. با این حال، ضعف های قابل توجهی نیز مشاهده شد: عدم توجه کافی به تفاوت های فردی و سبک های یادگیری در محتوای دروس، غلبه رویکرد حفظی و بازتولیدی در بخش بخوان و حفظ کن، فقدان فعالیت های متناسب با مرحله عملیات عینی رشد شناختی پیاژه در فصل اول، تنوع کم در ارزشیابی و غلبه سطوح پایین هدف های آموزشی (به یاد آوردن)، نبود نشانه های دیداری-فضایی کافی برای رمزگشایی مفاهیم انتزاعی، فاصله برخی موضوعات با تجربه زیسته دانش آموزان در عصر حاضر، طولانی بودن برخی متن ها، عدم توجه به تفاوت های فردی، و نبود فعالیت های خلاقانه و واگرا. نتیجه پژوهش نشان داد که برای بهبود کیفیت یادگیری بر اساس نظریه های روانشناسی تربیتی (همانند نظریه رشد شناختی پیاژه و منطقه تقریبی رشد ویگوتسکی)، بازنگری در محتوا با تاکید بر فعالیت های دست ورزی، گفت وگومحوری، توجه به تفاوت های فردی، و ارزشیابی کیفی ضروری است.

کلیدواژه ها:

تحلیل محتوا ، کتاب فارسی پایه دوم ، دوره ابتدایی ، سواد خواندن ، کازرون