فورس ماژور در تنگه هرمز در حقوق دریایی با توجه به وضعیت جنگی کنونی

تنگه هرمز به عنوان یکی از مهم ترین گذرگاه های دریایی جهان، نقشی اساسی در انتقال نفت، گاز طبیعی مایع (LNG) و کالاهای راهبردی در تجارت بین المللی ایفا می کند. تحولات نظامی اخیر و افزایش تنش های ژئوپلیتیکی در منطقه خلیج فارس، مباحث پیچیده ای را در حوزه حقوق دریایی، حقوق بین الملل و قراردادهای تجاری بین المللی مطرح ساخته است. یکی از مهم ترین این مباحث، امکان استناد به «فورس ماژور» در قراردادهای حمل ونقل دریایی، بیمه دریایی و تجارت انرژی در نتیجه تهدیدات ناشی از جنگ و ناامنی در تنگه هرمز است (Treitel, ۲۰۱۴؛ Wilson, ۲۰۱۰).این مقاله با رویکردی تحلیلی و تطبیقی، مفهوم فورس ماژور در حقوق دریایی را بررسی نموده و آثار وضعیت جنگی کنونی بر اجرای تعهدات قراردادی در تنگه هرمز را مطالعه می کند. همچنین، جایگاه حقوقی تنگه هرمز در کنوانسیون حقوق دریاها (UNCLOS)، نظریه frustration در حقوق انگلیس، قوه قاهره در حقوق ایران و نظریات impracticability و hardship در سایر نظام های حقوقی مورد تحلیل قرار می گیرد (UNCLOS, ۱۹۸۲؛ UCC §۲-۶۱۵).