اثربخشی آموزش مهارت های ذهن آگاهی بر کاهش اهمال کاری تحصیلی و افزایش تاب آوری روان شناختی دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی آموزش مهارت های ذهن آگاهی بر کاهش اهمال کاری تحصیلی و افزایش تاب آوری روان شناختی دانش آموزان انجام شد. اهمال کاری تحصیلی به عنوان یکی از مهم ترین چالش های رفتاری در محیط های آموزشی، با تاخیر عمدی در انجام تکالیف و فعالیت های یادگیری همراه بوده و می تواند پیامدهایی همچون افت عملکرد تحصیلی، کاهش انگیزش و افزایش فشار روانی را به دنبال داشته باشد. در مقابل، تاب آوری روان شناختی به عنوان توانایی سازگاری مثبت فرد در مواجهه با شرایط استرس زا، نقش مهمی در ارتقای سلامت روان و موفقیت تحصیلی ایفا می کند. در سال های اخیر، رویکردهای مبتنی بر ذهن آگاهی به عنوان یکی از مداخلات نوین روان شناختی مورد توجه قرار گرفته اند که با تمرکز بر افزایش آگاهی لحظه حال، پذیرش بدون قضاوت تجربه ها و تقویت تنظیم هیجانی، می توانند زمینه ساز بهبود عملکرد تحصیلی و کاهش رفتارهای اجتنابی باشند.این پژوهش از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون–پس آزمون همراه با گروه کنترل است. جامعه آماری شامل دانش آموزان دوره متوسطه اول بوده و نمونه مورد مطالعه با روش نمونه گیری تصادفی انتخاب و در دو گروه آزمایش و کنترل جایگزین شدند. گروه آزمایش طی چند جلسه تحت آموزش مهارت های ذهن آگاهی قرار گرفتند، در حالی که گروه کنترل مداخله ای دریافت نکرد. ابزار گردآوری داده ها شامل پرسشنامه اهمال کاری تحصیلی و مقیاس تاب آوری روان شناختی بود. داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس مورد بررسی قرار گرفتند.یافته های پژوهش نشان داد آموزش ذهن آگاهی به طور معناداری موجب کاهش اهمال کاری تحصیلی و افزایش تاب آوری روان شناختی در دانش آموزان گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل شده است. بر این اساس، می توان نتیجه گرفت که مداخلات مبتنی بر ذهن آگاهی از ظرفیت بالایی در بهبود فرایندهای خودتنظیمی و ارتقای سلامت روان دانش آموزان برخوردار هستند و می توانند به عنوان یک رویکرد موثر در برنامه های آموزشی و مشاوره ای مدارس مورد استفاده قرار گیرند.

کلیدواژه ها:

ذهن آگاهی ، اهمال کاری تحصیلی ، تاب آوری شناختی ، مداخلات روانشناسی