بررسی چالش های اجرای برنامه درسی ملی در مدارس ابتدایی و ارائه راهکارهای بومی سازی شده برای آموزگاران

هدف اصلی این پژوهش، شناسایی موانع و چالش های پیش روی آموزگاران در اجرای صحیح «برنامه درسی ملی جمهوری اسلامی ایران» در مقطع ابتدایی تدوین راهکارهای عملیاتی و بومی سازی شده برای تسهیل فرآیند تدریس و ارتقای کیفیت یادگیری دانش آموزان است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش اجرا، مروری تحلیلی (Review Article) است. یافته ها نشان داده است که چالش های اجرای برنامه درسی ملی در سه دسته اصلی طبقه بندی می شوند: ۱. چالش های ساختاری و مدیریتی: شامل تراکم بالای کلاس ها، کمبود امکانات آموزشی متناسب با رویکردهای جدید (مانند کارگاه های مهارت محور)، و فشارهای اداری سنگین بر دوش معلمان که زمان کافی برای برنامه ریزی درسی را سلب می کند. ۲. چالش های مرتبط با نیروی انسانی: شامل کمبود آموزش های ضمن خدمت تخصصی و مستمر برای تسلط بر سرفصل های جدید، مقاومت برخی معلمان در برابر تغییر روش های تدریس از حافظه محور به مهارت محور، و عدم آگاهی کافی از فلسفه پشت سرفصل های برنامه درسی ملی. ۳. چالش های زمینه ای: شامل عدم همسویی انتظارات والدین با اهداف برنامه درسی (تاکید صرف بر نمره به جای مهارت)، و تفاوت های فرهنگی و جغرافیایی مناطق مختلف که اجرای یکسان سازی شده برنامه را با مشکل مواجه می کند. نتایج نشان داده است اجرای موفق برنامه درسی ملی نیازمند عبور از رویکرد دستوری صرف و حرکت به سمت «بومی سازی معطوف به زمینه» است. راهکارهای پیشنهادی شامل: بازنگری در سرفصل های آموزش های ضمن خدمت با تمرکز بر مهارت های عملیاتی، تفویض اختیار بیشتر به معلمان برای انعطاف پذیری در تدریس متناسب با فرهنگ محلی، کاهش تراکم کلاس ها، و ایجاد شبکه های هم اندیشی بین معلمان برای تبادل تجربیات موفق است. تاکید نهایی بر این است که آموزگاران نه تنها مجری برنامه، بلکه طراحان مکمل آن در سطح کلاس درس هستند و توانمندسازی آن ها کلید اصلی گذار از آموزش سنتی به آموزش شایستگی محور است.

کلیدواژه ها:

برنامه درسی ملی ، آموزش ابتدایی ، آموزگاران ، بومی سازی آموزش ، چالش های اجرایی ، توسعه حرفه ای