واکاوی عاملیت پنهان معلم در بازآفرینی برنامه درسی کلاسی: مطالعه پدیدارشناختی تجارب معلمان ابتدایی

هدف پژوهش حاضر، واکاوی عاملیت پنهان معلمان ابتدایی در فرآیند بازآفرینی برنامه درسی کلاسی بود. این مطالعه با رویکرد کیفی و روش پدیدارشناسی توصیفی انجام شد. شرکت کنندگان شامل ۲۲ نفر از معلمان با تجربه دوره ابتدایی ناحیه ۲ شهر کرمانشاه بودند که با روش نمونه گیری هدفمند و با معیار اشباع نظری انتخاب شدند. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته عمیق جمع آوری و با استفاده از روش تحلیل مضمون هفت مرحله ای کلارکی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته ها نشان داد که معلمان در سایه عاملیت پنهان خویش، برنامه درسی رسمی را به شیوه های خلاقانه و موقعیت مند بازآفرینی می کنند. این بازآفرینی در قالب شش مضمون اصلی شامل «تفسیر بومی برنامه درسی»، «تطبیق با تفاوت های فردی دانش آموزان»، «طراحی لحظه ای فعالیت های یادگیری»، «اولویت بندی هوشمندانه محتوا»، «خلق فرصت های یادگیری پنهان» و «ارزشیابی فرآیندمحور در کنش» نمود پیدا می کند. نتایج این پژوهش بر ضرورت بازتعریف نقش معلم از «مجری وفادار» به «کارگزار فکور و بازآفریننده» برنامه درسی تاکید دارد و لزوم بازنگری در برنامه های توسعه حرفه ای معلمان و ساختارهای برنامه ریزی درسی متمرکز را آشکار می سازد.کلیدواژه ها: عاملیت معلم، بازآفرینی برنامه درسی، برنامه درسی کلاسی، معلم به مثابه طراح، پدیدارشناسی، دوره ابتدایی.