واقعیت افزوده (AR) و واقعیت مجازی (VR) در آموزش : تجربه ای فراتر از کتاب های درسی

با گسترش روزافزون فناوری هایimmersive (غرق کننده) در عرصه های آموزشی، واقعیت مجازی (VR) و واقعیت افزوده (AR) به عنوان ابزارهایی نوین برای غلبه بر محدودیت های روش های سنتی آموزش مطرح شده اند. این پژوهش با هدف بررسی تاثیر استفاده از واقعیت افزوده و واقعیت مجازی بر یادگیری معکوس، انگیزش تحصیلی و عملکرد شناختی دانش آموزان مقطع متوسطه اول در درس علوم تجربی طراحی و اجرا شده است. روش پژوهش از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان پایه هفتم شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۲-۱۴۰۳ بود که از میان آن ها، ۶۰ نفر به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و به دو گروه آزمایش (۳۰ نفر) و کنترل (۳۰ نفر) تقسیم شدند. گروه آزمایش با استفاده از نرم افزارهای واقعیت افزوده و هدست های واقعیت مجازی به مطالعه مباحث آناتومی و فیزیک پرداخت، در حالی که گروه کنترل از روش های تدریس سنتی و کتاب درسی بهره برد. ابزار گردآوری داده ها شامل پرسشنامه انگیزش تحصیلی (اسکوییرز و همکاران، ۲۰۱۱) و آزمون عملکردی محقق ساخته بود. داده ها با استفاده از آزمون های کولموگروف-اسمیرنوف، آزمون تی تک نمونه ای و تحلیل کوواریانس (ANCOVA) تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که توزیع داده ها نرمال است و بین میانگین نمرات یادگیری و انگیزش گروه آزمایش پس از مداخله، تفاوت معناداری با گروه کنترل وجود دارد. نتایج حاکی از آن است که استفاده از AR و VR منجر به افزایش معنادار در درگیری شناختی، حفظ اطلاعات در حافظه بلندمدت و علاقه مندی به یادگیری عمیق تر می شود. این پژوهش پیشنهاد می کند که ادغام این فناوری ها در برنامه درسی ملی می تواند کیفیت آموزش علوم را به طور چشمگیری ارتقا دهد.Keywords: واقعیت افزوده (AR)، واقعیت مجازی (VR)، آموزش معکوس، یادگیری عمیق، انگیزش تحصیلی، فناوری آموزشی، واقعیت غوطه ور.