بررسی و تحلیل داستان گویی به عنوان ابزار تربیت اخلاقی در سنین کودکی

داستان گویی از کهن ترین شیوه های انتقال تجربه، فرهنگ، ارزش ها و هنجارهای اجتماعی در جوامع انسانی به شمار می آید و همواره نقش مهمی در فرایند تربیت اخلاقی کودکان ایفا کرده است. در سال های اخیر، با گسترش مطالعات حوزه روان شناسی تربیتی، علوم شناختی و آموزش و پرورش، اهمیت داستان گویی به عنوان ابزاری موثر در شکل دهی شخصیت اخلاقی کودکان بیش از پیش مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است. کودکان در دوره های نخستین رشد، بیش از هر شیوه آموزشی دیگر، از طریق روایت ها، قصه ها و الگوهای رفتاری شخصیت های داستانی با مفاهیم اخلاقی آشنا می شوند و توانایی تشخیص درست از نادرست را به تدریج کسب می کنند. بر این اساس، پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش داستان گویی در تربیت اخلاقی کودکان و تبیین سازوکارهای تربیتی آن انجام شده است.روش پژوهش حاضر از نوع کتابخانه ای و اسنادی است و داده ها از طریق مطالعه منابع معتبر فارسی و خارجی شامل مقالات علمی، کتاب های تخصصی و پژوهش های مرتبط گردآوری و تحلیل شده اند. یافته های پژوهش نشان می دهد که داستان گویی می تواند از طریق برانگیختن همدلی، تقویت تخیل اخلاقی، ایجاد الگوهای رفتاری مثبت و افزایش قدرت تصمیم گیری اخلاقی، زمینه رشد فضایل اخلاقی در کودکان را فراهم سازد. همچنین نتایج بیانگر آن است که کودکان در مواجهه با داستان ها، رفتار شخصیت ها را تحلیل کرده و پیامدهای اخلاقی کنش ها را درک می کنند؛ فرایندی که به درونی سازی ارزش هایی همچون صداقت، مسئولیت پذیری، احترام، همکاری و نوع دوستی منجر می شود.از سوی دیگر، یافته ها نشان می دهد که اثربخشی داستان گویی در تربیت اخلاقی به عواملی همچون کیفیت محتوای داستان، تناسب آن با سن کودک، شیوه روایتگری، مشارکت فعال کودک در فرایند داستان و فضای عاطفی حاکم بر محیط آموزشی وابسته است.

کلیدواژه ها:

داستان گویی ، تربیت اخلاقی ، کودکی ، آموزش اخلاق ، رشد شخصیت ، ادبیات کودک ، یادگیری اجتماعی