الگوی تربیت سیاسی مقاومت از منظر رهبرشهید انقلاب اسلامی؛ درس آموخته های تجربه برجام

تجربه برجام (برنامه جامع اقدام مشترک) در فاصله سال های ۱۳۹۳ تا ۱۳۹۷، نه تنها یک رویداد دیپلماتیک و سیاسی، بلکه میدانی برای تربیت و رشد سیاسی جامعه ایران بود. رهبر شهید انقلاب اسلامی خود از این رویداد به عنوان «تجربه ای که ظرفیت فکری ملت را بالا می برد» یاد کرده اند. با این حال، تاکنون پژوهشی که به استخراج الگوی تربیت سیاسی از دل این تجربه بپردازد، انجام نشده است. هدف این مقاله، استخراج مولفه ها و الزامات الگوی تربیت سیاسی مقاومت از دیدگاه شهید آیت الله سید علی خامنه ای با تاکید بر درس آموخته های برجام است. پژوهش با استفاده از روش تحلیل مضمون (تماتیک) و بررسی ۲۲ متن از بیانات رهبر شهید انقلاب اسلامی در بازه زمانی ۱۳۹۲ تا ۱۳۹۷ انجام شده است. یافته ها نشان می دهد که پنج مضمون اصلی عبارتند از: (۱) تاکید بر دشمنی دائمی آمریکا؛ (۲) پایبندی به مبانی و ارزش های اساسی اسلام و انقلاب؛ (۳) عدم پایبندی آمریکا به قوانین بین المللی؛ (۴) باز بودن راه دیپلماسی عزتمندانه؛ (۵) درس گرفتن از تجربه مذاکرات با غرب. این پنج مضمون در قالب الگوی «تربیت سیاسی مقاومت» با شش شاخص کلیدی ارائه شده است: تمرکز کامل بر درس آموخته های مذاکرات، حضور انقلابی در مجامع بین المللی، پایبندی به ارزش های اسلامی‑ایرانی، درک عمیق تهدیدات و فرصت های منطقه ای و بین المللی، افزایش بصیرت نسبت به مناسبات جهانی، و نفی سلطه گری و سلطه پذیری. نتایج نشان می دهد که برجام می تواند به مثابه یک «متن تربیتی ملی» در نظام تعلیم و تربیت کشور بازخوانی شود. در پایان، پیشنهادهای کاربردی برای بازنگری محتوای کتاب های درسی، روش های تدریس فعال، تربیت معلم و فعالیت های فوق برنامه ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

تربیت سیاسی مقاومت ، رهبر شهید انقلاب اسلامی ، برجام ، دیپلماسی عزتمندانه ، بصیرت افزایی.