طراحی مدل تلفیقی برای کاهش سوگیری های شناختی در تصمیم گیری قضایی با استفاده از مداخلات روان شناختی و ابزارهای هوش مصنوعی

تصمیم گیری قضایی، اگرچه بر مبنای قانون و استدلال حقوقی صورت می گیرد، در عمل از سوگیری های شناختی، فشارهای موقعیتی و محدودیت های پردازش اطلاعات اثر می پذیرد. این مقاله با هدف طراحی یک مدل تلفیقی برای کاهش سوگیری های شناختی در تصمیم گیری قضایی، دو دسته مداخله را ترکیب می کند: مداخلات روان شناختی برای تقویت خودآگاهی، کنترل تکانه و بازنگری شناختی، و ابزارهای هوش مصنوعی برای شناسایی الگوهای سوگیری، یادآوری قیود تصمیم و پشتیبانی از ارزیابی شواهد. فرض اصلی پژوهش آن است که تلفیق مداخلات فردمحور و فناورانه می تواند دقت، بی طرفی و شفافیت تصمیم قضایی را افزایش دهد. روش پژوهش، توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر مرور نظام مند و تحلیل مفهومی است و با تکیه بر یافته های پژوهش های مربوط به سوگیری ضمنی، اثر لنگر، سوگیری تایید و نقش ابزارهای هوشمند در کاهش خطاهای انسانی، مولفه های مدل استخراج می شود. بر اساس یافته ها، مدل پیشنهادی در چهار لایه «پیشگیری»، «پایش»، «مداخله» و «بازخورد» سازمان می یابد و می تواند با آموزش هدفمند قضات، طراحی پشتیبان های تصمیم و ثبت قابل ممیزی فرایندها، احتمال بروز سوگیری را کاهش دهد. نتیجه مقاله نشان می دهد که کاهش سوگیری در تصمیم قضایی نه با اتکا به یک ابزار، بلکه با ترکیب اصلاح شناختی انسان و معماری هوشمند تصمیم ممکن می شود.

کلیدواژه ها:

مداخلات روان شناسی ، هوش مصنوعی ، تصمیم قضایی ، استدلال حقوقی.