نقش کریدور شمال–جنوب در بازآرایی تجارت گاز میان ایران و روسیه

این مقاله به بررسی جامع نقش کریدور بین المللی حمل ونقل شمال–جنوب در بازآرایی ساختاری تجارت گاز میان ایران و روسیه می پردازد و با رویکردی تحلیلی نشان می دهد که این کریدور فراتر از یک مسیر ترانزیتی، به مثابه بستری ژئواکونومیک، ژئوپلیتیکی و زیرساختی می تواند الگوهای جریان گاز اوراسیا را دگرگون کند. یافته ها نشان می دهند که این کریدور با اتصال شبکه ای روسیه به خلیج فارس و اقیانوس هند، زمینه دسترسی چندمسیره به بازارهای جنوب و شرق را فراهم کرده و وابستگی روسیه به مسیرهای غربی را کاهش می دهد. از سوی دیگر، ایران با بهره گیری از موقعیت ژئوگرافی خود و تبدیل آن به مزیت ژئواکونکتویتی، امکان ایفای نقش به عنوان گره مرکزی گردش گاز، مرکز سوآپ منطقه ای و بستر شکل گیری هاب قیمت گذاری جنوبی را به دست می آورد. بررسی تحولات زیرساختی و راهبردی نشان می دهد که این کریدور با کاهش هزینه حمل ونقل، تسهیل سوآپ گازی، تقویت همکاری های چندجانبه و ایجاد امکان استفاده از سازوکارهای مالی غیردلاری، ظرفیت تغییر معماری امنیت انرژی اوراسیا را دارد. مقاله نتیجه می گیرد که کریدور شمال–جنوب می تواند همکاری گازی ایران و روسیه را از سطح تعاملات تاکتیکی به یک هم پیوندی ساختاری و بلندمدت ارتقا داده و نقش موثری در شکل دهی به نظم نوین انرژی در منطقه ایفا کند.

کلیدواژه ها:

کریدور شمال–جنوب ، تجارت گاز ، ایران ، روسیه ، سوآپ گازی ، ژئوپلیتیک انرژی ، ژئواکونومی ، هاب گازی ، زیرساخت های انرژی ، امنیت انرژی