نقش وضعیت اقتصادی-اجتماعی خانواده و سلامت روان والدین در پیش بینی و کنترل اختلال اتیسم کودکان

اختلال اتیسم یکی از چالش برانگیزترین اختلالات رشدی است که عوامل متعددی در بروز، شدت و روند کنترل آن نقش دارند. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش وضعیت اقتصادی–اجتماعی خانواده و سلامت روان والدین در پیش بینی و کنترل اختلال اتیسم کودکان انجام شد. جامعه آماری شامل ۱۰۰ نفر از والدین کودکان دارای اتیسم بود که به صورت در دسترس و از طریق فضای مجازی (شبکه های اجتماعی و گروه های والدین) انتخاب شدند. روش پژوهش توصیفی–همبستگی و مبتنی بر تحلیل رگرسیون چندگانه بود. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه وضعیت اقتصادی–اجتماعی، پرسشنامه سلامت روان والدین و مقیاس شدت علائم اتیسم کودکان بود. نتایج نشان داد که وضعیت اقتصادی–اجتماعی خانواده رابطه معناداری با شدت علائم و میزان کنترل پذیری اختلال دارد؛ به گونه ای که خانواده های دارای سطح اقتصادی–اجتماعی بالاتر، دسترسی بیشتری به خدمات توان بخشی، آموزش های تخصصی و حمایت های روانی داشته و در نتیجه کنترل موثرتری بر علائم کودک گزارش کردند. همچنین سلامت روان والدین، به ویژه مولفه های اضطراب، افسردگی و تاب آوری، پیش بینی کننده قوی تری برای شدت و نوسانات رفتاری کودکان بود. تحلیل رگرسیون نشان داد که ترکیب دو متغیر وضعیت اقتصادی–اجتماعی و سلامت روان والدین توان پیش بینی قابل توجهی در کنترل اختلال اتیسم دارد و مدل رگرسیونی ارائه شده از نظر آماری معنادار است. یافته ها بر اهمیت توجه هم زمان به شرایط اقتصادی خانواده و حمایت های روان شناختی از والدین تاکید می کند و پیشنهاد می شود برنامه های مداخله ای با محوریت توانمندسازی والدین و کاهش فشارهای اقتصادی طراحی شود.

کلیدواژه ها:

وضعیت اقتصادی اجتماعی خانواده ، سلامت روان والدین ، پیش بینی اختلال اتیسم ، کنترل علائم اتیسم ، عوامل خانوادگی ، والدین کودکان اتیسم