مدل مفهومی «معلم ارکسترای هوش مصنوعی» در محیط های یادگیری شخصی سازی شده و تاثیر آن بر تعامل اجتماعی دانش آموزان

در عصر تحول دیجیتال آموزش، گذار از سیستم های آموزشی متمرکز به مدل های یادگیری شخصی سازی شده (Personalized Learning) یکی از اولویت های اصلی نظام های آموزشی است. این مقاله به بررسی مدل مفهومی نوظهور «معلم ارکسترای هوش مصنوعی» (AI Orchestrator Teacher) می پردازد؛ مدلی که در آن هوش مصنوعی نه به عنوان جایگزین معلم، بلکه به مثابه یک رهبر ارکستر، وظیفه هماهنگ سازی ابزارهای فناورانه، محتواهای آموزشی و نیازهای فردی دانش آموزان را بر عهده دارد.هدف از این پژوهش، تبیین چگونگی ایفای نقش هوش مصنوعی در نقش «ارکستراتور» برای مدیریت اکوسیستم یادگیری و تحلیل تاثیر مستقیم و غیرمستقیم آن بر تقویت تعامل اجتماعی دانش آموزان است. روش شناسی این تحقیق مبتنی بر تحلیل اسنادی و بررسی مدل های نظری آموزش هوشمند بوده و با استفاده از رویکرد کیفی، مولفه های کلیدی این مدل استخراج گردیده است.یافته ها نشان می دهد که «معلم ارکسترای هوش مصنوعی» با کاهش بار شناختی معلم از طریق خودکارسازی وظایف اداری و آموزشی روتین، فضای لازم را برای افزایش تعاملات معنادار انسانی (آموزش همتایان، بحث های گروهی و یادگیری مشارکتی) فراهم می کند. این مدل با شخصی سازی مسیرهای یادگیری، دانش آموزان را در سطوح مهارتی مشابه و مکمل در کنار یکدیگر قرار داده و از طریق تحلیل داده های رفتاری، محیطی ایمن و ترغیب کننده برای کنش های اجتماعی ایجاد می نماید. در واقع، هوش مصنوعی در اینجا به جای انزوا بخشی، نقش یک تسهیل گر را ایفا می کند که موانع ارتباطی را از میان برداشته و مشارکت فعال در فعالیت های گروهی را ارتقا می دهد.نتیجه گیری این پژوهش تاکید دارد که به کارگیری مدل معلم ارکسترای هوش مصنوعی می تواند پارادایم «یادگیری در انزوا» را به «یادگیری اجتماعی-تکنولوژیک» تغییر دهد. این مدل نه تنها بهره وری آموزشی را در بستر شخصی سازی شده افزایش می دهد، بلکه با تقویت مهارت های نرم و تعاملات بین فردی، به توسعه همه جانبه دانش آموزان در محیط های آموزشی آینده کمک شایانی خواهد کرد.