از الفبا تا اندیشه : کلاس خلاق ، نسلی نوآور

پژوهش حاضر با هدف شناسایی مولفه های کلاس خلاق در مقطع ابتدایی و ارائه ی راهکارهای عملی و کم هزینه برای پرورش نسلی نوآور انجام شد. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت داده ها کیفی با رویکرد توصیفی‑تحلیلی بود. جامعه مورد مطالعه شامل معلمان مقطع ابتدایی بود و نمونه گیری به روش هدفمند با انتخاب ۱۲ معلم موفق و خلاق انجام شد. ابزار گردآوری داده ها شامل مصاحبه نیمه ساختاریافته و مشاهده مستقیم کلاس ها بود. داده ها با استفاده از روش تحلیل مضمون مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته ها نشان داد که پنج مضمون اصلی در تحقق کلاس خلاق نقش دارند: تغییر نقش معلم از سخنران به طراح موقعیت، چیدمان منعطف و چندمنظوره کلاس، تنوع در روش های تدریس و ارزشیابی، مدیریت اشتباه به عنوان فرصت یادگیری، و مشارکت دهی دانش آموزان در تصمیم گیری های کلاسی. مهم ترین نتیجه آن بود که ایجاد کلاس خلاق نیازی به تجهیزات پیشرفته یا بودجه کلان ندارد، بلکه با تغییر نگاه و رفتار معلم آغاز می شود. همچنین رویکردهای سنتی و حافظه محور با ایجاد ترس از اشتباه، خلاقیت را تضعیف می کنند. پیشنهاد می شود معلمان از فردا با تغییرات کوچکی مانند جابجایی میزها، تغییر نحوه برخورد با اشتباهات و واگذاری تصمیم گیری به دانش آموزان، گام نخست را به سوی کلاس خلاق بردارند.