هوش مصنوعی و رفاه ذهنی دانش آموزان: تهدید یا فرصت؟

زمینه و هدف: ادغام سریع فناوری های هوش مصنوعی در محیط های آموزشی نگرانی های قابل توجهی را در خصوص سلامت روان دانش آموزان ایجاد کرده است. پژوهش حاضر به بررسی فرصت ها و تهدیدهای به کارگیری هوش مصنوعی بر بهزیستی روان شناختی دانش آموزان می پردازد و مداخلات مثبت و خطرات احتمالی را مورد مطالعه قرار می دهد.روش: پژوهش حاضر از نوع توصیفی-همبستگی بوده و نمونه آماری شامل ۳۸۴ دانش آموز از مدارس متوسطه شهر تهران بود که به روش نمونه گیری طبقه ای تصادفی انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه ای محقق ساخته با روایی و پایایی تایید شده بود که میزان مواجهه با هوش مصنوعی، شاخص های سلامت روان (اضطراب، افسردگی، استرس) و مزایای ادراک شده از ابزارهای هوش مصنوعی را اندازه گیری می کرد. تحلیل های آماری شامل آزمون کولموگروف-اسمیرنوف برای نرمال بودن توزیع، آزمون تی تک نمونه ای برای آزمون فرضیه ها و ضریب همبستگی پیرسون بود.یافته ها: نتایج نشان داد ۶۷/۳ درصد از دانش آموزان سطح متوسط تا بالایی از استفاده ابزارهای هوش مصنوعی را گزارش کردند، با همبستگی معنادار بین مدت مواجهه با هوش مصنوعی و نشانه های اضطرابی (r=۰/۴۱۲، p<۰/۰۱). با این حال، ابزارهای حمایتی مبتنی بر هوش مصنوعی اثرات مثبتی بر کاهش استرس نشان دادند (میانگین=۳/۸۲، انحراف معیار=۰/۶۴). آزمون تی تک نمونه ای نشان دهنده تفاوت معنادار از میانگین نظری در ادراک دانش آموزان از تاثیر هوش مصنوعی بر سلامت روان آن ها بود (t=۴/۲۳، df=۳۸۳، p<۰/۰۰۱).نتیجه گیری: اگرچه فناوری های هوش مصنوعی فرصت های ارزشمندی برای یادگیری شخصی سازی شده و حمایت از سلامت روان فراهم می کنند، اجرای بدون نظارت آن ها تهدیدات قابل توجهی بر بهزیستی روان شناختی دانش آموزان ایجاد می کند. مطالعه حاضر توسعه راهنماهای جامع برای ادغام هوش مصنوعی در محیط های آموزشی، با تاکید بر برنامه های سواد دیجیتال و سیستم های پایش سلامت روان را توصیه می کند.واژگان کلیدی: هوش مصنوعی، سلامت روان دانش آموزان، فناوری آموزشی، اضطراب، افسردگی، بهزیستی دیجیتال