راهبردهای ارتقای سواد خواندن و نوشتن در دانش آموزان ابتدایی عشایری: مطالعه ای مروری تحلیلی و گسترده

سواد خواندن و نوشتن به عنوان بنیادی ترین مهارت آموزشی در دوره ابتدایی، نقش محوری در رشد شناختی، زبانی، اجتماعی و فرهنگی کودکان دارد و پیش نیاز مشارکت سازنده در جامعه به شمار می رود. با این حال، دانش آموزان عشایری ایران به دلیل ماهیت کوچ نشینی، جابه جایی فصلی، پراکندگی جغرافیایی، محدودیت منابع آموزشی، کمبود معلمان متخصص و چالش های مربوط به کلاس های چندپایه، در یادگیری مهارت های سواد پایه با موانعی جدی مواجه اند. پژوهش حاضر با هدف بررسی جامع راهبردهای موثر در ارتقای سواد خواندن و نوشتن در بین دانش آموزان ابتدایی عشایری، به شیوه مطالعه مروری نظام مند و تحلیلی انجام شده است.در این مطالعه، تمامی اسناد معتبر، کتاب ها، گزارش ها، مقالات علمی پژوهشی داخلی و بین المللی منتشر شده بین سال های ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵ در حوزه سوادآموزی، آموزش عشایری، یادگیری چندپایه و آموزش در محیط های کم منبع مورد بررسی و تحلیل دقیق قرار گرفت. یافته ها نشان می دهد که راهبردهایی همچون استفاده از آموزش فعال و مبتنی بر بازی، تلفیق محتوای آموزشی با فرهنگ بومی و زبان محلی، ارائه بسته های آموزشی قابل حمل و آفلاین، طراحی برنامه های یادگیری مشارکتی، به کارگیری ارزشیابی تکوینی، تقویت نقش خانواده در فرآیند یاددهی–یادگیری، و توانمندسازی حرفه ای معلمان کلاس های چندپایه، از جمله روش های موثر در بهبود مهارت های خواندن و نوشتن هستند.تحلیل مبانی نظری نیز حاکی از آن است که نظریه های سازنده گرایی، رویکرد اجتماعی–فرهنگی ویگوتسکی، نظریه روان زبان شناسی خواندن، نظریه های چندحسی یادگیری و مدل های نوین سوادآموزی، چارچوب علمی معتبری برای تبیین و هدایت برنامه های آموزشی مناسب برای دانش آموزان عشایری فراهم می کنند. در نهایت، نتایج مطالعه نشان می دهد که طراحی مداخلات آموزشی انعطاف پذیر، بومی سازی شده و مبتنی بر واقعیت های زیست محیطی و فرهنگی عشایر، می تواند به ارتقای عمیق و پایدار سواد پایه منجر شود.

کلیدواژه ها:

۱- کارشناسی آموزش ابتدایی ، شاغل مدارس ابتدایی اداره آموزش و پرورش منطقه عشایر ، استان کهگیلویه و بویراحمد