طراحی و اعتبارسنجی الگوی برنامه درسی سواد هوش مصنوعی انتقادی اخلاقی برای دانش آموزان دوره ابتدایی

گسترش سریع هوش مصنوعی در زندگی روزمره، آموزش، رسانه ها و محیط های دیجیتال، ضرورت توجه به سواد هوش مصنوعی را از سنین پایین افزایش داده است. دانش آموزان دوره ابتدایی با وجود آنکه کاربران مستقیم و غیرمستقیم فناوری های هوشمند هستند، معمولا آموزش نظام مندی برای شناخت، نقد و استفاده اخلاقی از هوش مصنوعی دریافت نمی کنند. ازاین رو، برنامه درسی دوره ابتدایی نیازمند الگویی است که بتواند مفاهیم پایه هوش مصنوعی را متناسب با رشد شناختی کودکان، همراه با رویکردی انتقادی و اخلاقی آموزش دهد. هدف این مقاله، طراحی الگوی برنامه درسی سواد هوش مصنوعی انتقادی اخلاقی برای دانش آموزان دوره ابتدایی و تبیین الزامات اعتبارسنجی آن است. پژوهش حاضر از نوع مروری تحلیلی و طراحی مفهومی است و با بررسی منابع داخلی و بین المللی مرتبط با سواد هوش مصنوعی، برنامه درسی ابتدایی، اخلاق فناوری و آموزش هوش مصنوعی در دوره های پایه انجام شده است. یافته ها نشان می دهد الگوی پیشنهادی باید بر مولفه هایی مانند شناخت مفاهیم پایه هوش مصنوعی، آگاهی از کاربردهای روزمره، تشخیص محدودیت ها و خطاهای هوش مصنوعی، رعایت حریم خصوصی، استفاده مسئولانه، تفکر انتقادی، خلاقیت، همکاری و نقش فعال معلم استوار باشد. عناصر اصلی الگو شامل اهداف، محتوا، روش های یاددهی یادگیری، نقش معلم، محیط یادگیری و ارزشیابی است. نتیجه مقاله نشان می دهد که آموزش سواد هوش مصنوعی در دوره ابتدایی نباید صرفا فنی و مهارتی باشد، بلکه باید با ارزش های اخلاقی، ایمنی دیجیتال، مسئولیت پذیری و پرورش تفکر انتقادی همراه شود.

کلیدواژه ها:

سواد هوش مصنوعی ، برنامه درسی ، دوره ابتدایی ، سواد انتقادی ، اخلاق هوش مصنوعی ، اعتبارسنجی برنامه درسی.