بررسی رابطه بین استفاده از رسانه های دیجیتال و اختلالات خواب در دانش آموزان ابتدایی

با گسترش روزافزون فناوری های اطلاعاتی و ارتباطی، استفاده از رسانه های دیجیتال در میان کودکان و نوجوانان به شدت افزایش یافته است. دانش آموزان مقطع ابتدایی به دلیل قرارگیری در مراحل حساس رشد جسمی، شناختی و عاطفی، بیشترین معرض تاثیرگذاری این پدیده را دارند. از آنجا که خواب کافی و باکیفیت نقش حیاتی در رشد سالم ایفا می کند، هدف از این مقاله، بررسی رابطه بین استفاده از رسانه های دیجیتال و شیوع اختلالات خواب در دانش آموزان ابتدایی و تبیین مکانیسم های تحتانی این ارتباط بود. این مقاله با روش توصیفی-تحلیلی و رویکرد مروری انجام شده است. یافته ها نشان داد که استفاده از رسانه های دیجیتال، به ویژه در ساعات نزدیک به خواب، رابطه معکوس و معناداری با کیفیت خواب دارد. سه مکانیسم اصلی در این رابطه شناسایی شد: ۱) مکانیسم فیزیولوژیک: نور آبی ساطع شده از صفحات نمایشگر باعث سرکوب ترشح ملاتونین و به هم ریختگی ریتم شبانه روزی بدن می شود. ۲) مکانیسم روان شناختی-هیجانی: محتوای جذاب و هیجان انگیز رسانه ها منجر به تحریک سیستم عصبی سمپاتیک، افزایش هوشیاری و کاهش زمان به خواب رفتن می گردد. ۳) مکانیسم رفتاری: پدیده «جایگزینی خواب» باعث می شود زمان صرف شده برای استفاده از رسانه مستقیما از زمان استراحت کاسته شود. این اختلالات خواب منجر به پیامدهای منفی متعددی از جمله افت عملکرد تحصیلی، کاهش تمرکز، پرخاشگری و مشکلات عاطفی در دانش آموزان شده است. در نتیجه استفاده از رسانه های دیجیتال یکی از عوامل کلیدی و قابل مدیریت در بروز اختلالات خواب در دانش آموزان ابتدایی است. با توجه به تاثیرات مخرب این اختلالات بر سلامت جسمی و روانی کودکان، تدوین راهکارهای پیشگیرانه ضروری به نظر می رسد.

کلیدواژه ها:

روش های نوین یادگیری ، شکاف تحصیلی ، تفاوت های فردی هوشی ، یادگیری شخصی سازی شده ، عدالت آموزشی ، تحلیل داده های یادگیری.