تحلیل پویایی قیمت، فروش و تخفیفات در صنعت داروسازی ایران: شواهدی از داده های شرکت های بورسی (1401–1404)

رشد پیوسته قیمت دارو، نوسانات در سیاست های تخفیفی و تغییر رفتار فروش شرکت های دارویی طی سال های اخیر، نشان دهنده وجود پویایی های پیچیده در ساختار اقتصاد دارویی ایران است. با این حال، هنوز رابطه علی و جهت دار میان قیمت، تخفیف و فروش در این صنعت به صورت تجربی و داده محور مورد بررسی جامع قرار نگرفته است. هدف این پژوهش، تحلیل پویایی های قیمتی و رفتاری در صنعت داروسازی ایران با تمرکز بر رابطه میان قیمت، حجم فروش و تخفیفات شرکت های دارویی فعال در بورس طی دوره فروردین 1401 تا شهریور 1404 است. بدین منظور از داده های ماهانه مربوط شرکت های دارویی استفاده شد و شاخص های تولید، فروش مقداری، فروش ریالی و نرخ تخفیف با رویکردی کمی مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که در این دوره، صنعت داروسازی با رشد پیوسته سطح قیمتی و نوسانات قابل توجه در سیاست های تخفیفی مواجه بوده است. تحلیل رگرسیونی نشان می دهد که افزایش یک میلیارد تومان در تخفیف ها به طور متوسط با رشد 4٫2 درصدی در فروش ریالی صنعت همراه بوده است، در حالی که کشش قیمتی تقاضا در حدود 0٫5- برآورد شد که بیانگر نیمه کشش ناپذیری تقاضای دارویی است. همچنین یافته ها وجود الگوی فصلی منظم را در رفتار تخفیف و فروش تایید می کند؛ به طوری که در فصول بهار و تابستان اثر تخفیف ها بر رشد فروش بیشتر و در زمستان ماهیت جبرانی و نقدینگی محور دارند. در مجموع، نتایج حاکی از آن است که تخفیف ها در صنعت داروسازی ایران نه تنها به عنوان ابزار بازاریابی، بلکه به عنوان سازوکار مالی و تنظیم نقدینگی درون صنعتی ایفای نقش می کنند و این موضوع بر رفتار پویای قیمت و فروش اثرگذار است. مطالعه بیشتر اقتصاد دارو، ورود متخصصین اقتصادی، مالی، صنایع و مدیریت به پویایی این صنعت مهم و اثرگذار خواهد انجامید.

کلیدواژه ها:

اقتصاد دارویی ، تخفیف ، پویایی قیمت ، کشش قیمتی تقاضا ، فروش دارویی