واکاوی بکارگیری هوش مصنوعی در مدارس ابتدایی

پژوهش حاضر با هدف واکاوی ابعاد مختلف به کارگیری هوش مصنوعی در مدارس ابتدایی انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف، در زمره تحقیقات توسعه ای قرار می گیرد و از حیث ماهیت و روش گردآوری داده ها، یک مطالعه کیفی است که با بهره گیری از روش تحلیل مضمون به اجرا درآمده است. جامعه مشارکت کنندگان پژوهش را معلمان و مدیران مدارس ابتدایی، اساتید رشته های علوم تربیتی در سال تحصیلی ۱۴۰۵–۱۴۰۴ تشکیل داده اند. نمونه گیری به شیوه هدفمند انجام شد و بر اساس اصل اشباع نظری، تعداد ۲۰ نفر به عنوان نمونه پژوهش انتخاب شدند. ابزار اصلی گردآوری داده ها مصاحبه نیمه ساختاریافته بود که اعتبار و اعتمادپذیری آن با استفاده از معیارهای چهارگانه لینکلن و گوبا (۱۹۸۵) و همچنین محاسبه ضریب توافق بین دو کدگذار مورد ارزیابی قرار گرفت. تحلیل داده ها بر اساس رویکرد نظام مند اشتراوس و کوربین و از طریق فرایند کدگذاری باز، محوری انجام شد. یافته های پژوهش حاکی از آن است که به کارگیری هوش مصنوعی در مدارس ابتدایی پدیده ای چندبعدی و پیچیده است که می توان آن را در سه مقوله اصلی مزایا، چالش ها و راهکارها تبیین کرد.به گونه ای که در بخش مزایا، مشارکت کنندگان بر نقش هوش مصنوعی در ایجاد محیط های یادگیری فعال و جذاب، افزایش انگیزش و مشارکت دانش آموزان، ارائه بازخورد فوری و مستمر، کاهش بار اداری و آموزشی معلمان و امکان شخصی سازی فرآیندهای یاددهی–یادگیری متناسب با تفاوت های فردی دانش آموزان تاکید داشتند. در مقابل، در بخش چالش ها، عواملی نظیر کمبود زیرساخت های فناورانه و دسترسی محدود به تجهیزات آموزشی، عدم آمادگی و مهارت کافی معلمان و مدیران برای استفاده اثربخش از ابزارهای هوش مصنوعی و نگرانی های اخلاقی و اجتماعی مرتبط با حفظ حریم خصوصی، امنیت داده ها و تضعیف تعاملات انسانی، به عنوان موانع اساسی شناسایی شد. افزون بر این،یافته ها درحوزه راهکارها نشان داد که توانمندسازی حرفه ای معلمان از طریق آموزش های هدفمند و مستمر، توسعه زیرساخت های فناورانه و فراهم سازی دسترسی عادلانه به فناوری، تدوین سیاست ها و چارچوب های اخلاقی شفاف و بهره گیری تدریجی، آگاهانه و متناسب با ویژگی های رشدی دانش آموزان دوره ابتدایی ازهوش مصنوعی، مهم ترین راهبردهای پیشنهادی برای استفاده موثر و پایدار از این فناوری درمدارس ابتدایی به شمار می روند.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، چالش های هوش مصنوعی ، آموزش ابتدایی