نقش هوش مصنوعی در آموزش دانش آموزان مقطع ابتدایی: فرصت ها، چالش ها و چشم انداز آینده

هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش هوش مصنوعی در آموزش دانش آموزان مقطع ابتدایی، تبیین فرصت ها و چالش های پیش روی این فناوری در نظام آموزش ابتدایی و ارائه چشم اندازی از آینده کاربست هوش مصنوعی در این حوزه انجام شده است.روش پژوهش: این پژوهش با رویکرد کیفی و روش مرور سیستماتیک منابع علمی انجام شده است. جامعه پژوهش شامل کلیه مقالات علمی پژوهشی، کتب و اسناد معتبر منتشر شده در پایگاه های داده داخلی (SID، Civilica، Noormags، Magiran) و بین المللی (Scopus، Springer، IEEE، ScienceDirect) در بازه زمانی ۲۰۲۰ ۲۰۲۶ میلادی و ۱۳۹۹ ۱۴۰۴ شمسی است. از میان منابع یافت شده، پس از اعمال معیارهای ورود و خروج، مقالات مرتبط با کاربرد هوش مصنوعی در دوره ابتدایی برای تحلیل نهایی انتخاب شدند.یافته ها: یافته های پژوهش نشان می دهد هوش مصنوعی در آموزش ابتدایی عمدتا در چهار حوزه اصلی کاربرد دارد: (۱) شخصی سازی یادگیری از طریق سیستم های یادگیری تطبیقی، (۲) ارائه بازخورد فوری و ارزیابی هوشمند پیشرفت تحصیلی، (۳) هوشمندسازی مدیریت کلاس درس و پشتیبانی از معلمان، و (۴) آموزش سواد هوش مصنوعی به دانش آموزان. همچنین، یافته ها حاکی از آن است که هوش مصنوعی به عنوان ابزار پشتیبانی آموزشی در کنار معلم عمل می کند و نه جایگزین او. مهم ترین چالش های پیش روی کاربست هوش مصنوعی در آموزش ابتدایی شامل ملاحظات اخلاقی (حفظ حریم خصوصی و پیشگیری از سوگیری الگوریتمی)، کمبود زیرساخت های فناورانه، ضعف سواد دیجیتال معلمان و عدم وجود چارچوب های قانونی مناسب است.نتیجه گیری: هوش مصنوعی پتانسیل قابل توجهی برای تحول نظام آموزش ابتدایی و ارتقای کیفیت یاددهی یادگیری دارد. با این حال، موفقیت در کاربست این فناوری مستلزم تقویت زیرساخت های فناورانه، توانمندسازی حرفه ای معلمان، تدوین سیاست های اخلاقی مناسب و انجام پژوهش های تجربی بلندمدت در این حوزه است.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، آموزش ابتدایی ، یادگیری تطبیقی ، شخصی سازی یادگیری ، اخلاق فناوری