چالش ها و فرصت های استفاده از هوش مصنوعی در آموزش از دیدگاه روان شناسی تربیتی

هوش مصنوعی در سال های اخیر به یکی از مهم ترین فناوری های تحول آفرین در حوزه آموزش تبدیل شده است و توجه بسیاری از پژوهشگران حوزه روان شناسی تربیتی را به خود جلب کرده است. این فناوری با قابلیت هایی نظیر تحلیل داده های آموزشی، شخصی سازی فرایند یادگیری، ارائه بازخورد فوری و تسهیل تعامل میان یادگیرنده و محیط آموزشی، فرصت های گسترده ای را برای بهبود کیفیت یادگیری فراهم کرده است. با این حال، استفاده از هوش مصنوعی در آموزش علاوه بر فرصت ها، چالش های متعددی نیز به همراه دارد که می تواند بر فرایندهای شناختی، انگیزشی و اجتماعی یادگیرندگان تاثیر بگذارد. هدف پژوهش حاضر بررسی چالش ها و فرصت های استفاده از هوش مصنوعی در آموزش از دیدگاه روان شناسی تربیتی است. این مطالعه با رویکرد تحلیلی–مروری انجام شده و تلاش دارد با بررسی یافته های پژوهش های پیشین، تاثیرات شناختی، هیجانی و انگیزشی استفاده از سامانه های مبتنی بر هوش مصنوعی در محیط های آموزشی را تحلیل کند. نتایج نشان می دهد که هوش مصنوعی می تواند با فراهم سازی یادگیری شخصی سازی شده، افزایش دسترسی به منابع آموزشی و بهبود بازخورد آموزشی، نقش مهمی در ارتقای کیفیت یادگیری ایفا کند. در مقابل، چالش هایی مانند وابستگی بیش از حد به فناوری، کاهش تعامل انسانی، مسائل اخلاقی و حریم خصوصی و همچنین احتمال کاهش مهارت های تفکر انتقادی در صورت استفاده نامناسب از این فناوری مطرح شده است. از دیدگاه روان شناسی تربیتی، بهره گیری موثر از هوش مصنوعی در آموزش مستلزم طراحی آموزشی مناسب، توجه به ویژگی های فردی یادگیرندگان و حفظ تعادل میان فناوری و تعامل انسانی است. بنابراین، لازم است سیاست گذاران آموزشی، معلمان و طراحان آموزشی با شناخت دقیق فرصت ها و محدودیت های این فناوری، راهبردهایی را برای استفاده بهینه از آن در نظام های آموزشی تدوین کنند.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، روان شناسی تربیتی ، یادگیری شخصی سازی شده ، فناوری آموزشی ، انگیزش