بررسی موانع ساماندهی دستفروشان و راهکارهای رفع آن ها

پدیده دستفروشی یکی از جلوه های اقتصاد غیررسمی در بافت شهری است که با وجود نقش آن در تامین معیشت اقشار کم درآمد، در ابعاد مختلفی چون مدیریت شهری، بهداشت، امنیت، ترافیک و زیبایی شناسی محیط شهری چالش برانگیز است. ساماندهی این قشر فعال اما نامنظم، همواره با موانع ساختاری، اجتماعی، حقوقی و نهادی مواجه بوده که فرایند تصمیم گیری و اجرای سیاست های شهری را دچار پیچیدگی کرده است. این پژوهش با هدف بررسی جامع موانع ساماندهی دستفروشان و ارائه راهکارهای اجرایی و بومی شده برای رفع آن ها انجام شده است. برخلاف بسیاری از مطالعات پیشین که عمدتا به بیان وضعیت موجود یا تاکید صرف بر ابعاد اقتصادی پدیده دستفروشی پرداخته اند، این تحقیق تلاش کرده است تا مسئله را به صورت میان رشته ای و از منظر تعامل میان نهادهای رسمی، ساختارهای اقتصادی، و ادراکات اجتماعی بررسی کند. نتایج نشان داد که موانع اصلی ساماندهی دستفروشان را می توان در پنج دسته اصلی طبقه بندی کرد: نبود سیاست واحد و شفاف در سطح مدیریت شهری، تعارض منافع میان دستگاه ها، بی اعتمادی متقابل بین دستفروشان و نهادهای دولتی، ناکارآمدی زیرساخت های جایگزین، و فقدان رویکرد عدالت محور در سیاست گذاری ها. بر این اساس، راهکارهایی همچون تدوین چارچوب قانونی منسجم با مشارکت ذی نفعان، ایجاد فضاهای شهری چندمنظوره با طراحی انعطاف پذیر، آموزش و توانمندسازی اجتماعی دستفروشان، و گفتمان سازی رسانه ای برای تغییر نگرش عمومی، پیشنهاد شده است. این پژوهش با تمرکز بر حل تعارض منافع و ارتقای ظرفیت گفت وگو میان نهادها و جامعه هدف، رویکردی نوین و کاربردی را در مسیر سیاست گذاری شهری پیشنهاد می دهد که می تواند الگوی مناسبی برای دیگر شهرهای درگیر با این پدیده باشد.

کلیدواژه ها:

ساماندهی دستفروشان ، موانع مدیریت شهری ، اقتصاد غیررسمی ، سیاست گذاری شهری