بررسی تطبیقی شرط قابلیت دریانوردی و آثار آن بر قرارداد حمل و نقل دریایی

در قابلیت دریانوردی، صلاحیت کشتی از جهات فنی، بازرگانی و دریانوردی مطرح است. توجیه معافیت متصدی به لحاظ عدم قابلیت دریانوردی این است که کشتی ای که در دریا است اعمال کنترل متصدی به روی آن غیرممکن است. کشتی مورد استفاده در سفر دریایی، باید از همه جهات قابلیت لازم برای انجام ماموریت محوله را داشته باشد، در غیر این صورت امکان بروز حادثه نسبت به خود کشتی، محموله آن و همچنین کارکنان و مسافران آن وجود دارد. شرط قابلیت دریانوردی به عنوان یکی از مهم ترین تعهدات متصدی حمل در قراردادهای حمل و نقل دریایی، نقش تعیین کننده ای در توزیع مسئولیت بین طرفین قرارداد دارد. شرط قابلیت دریانوردی چیست و چه اهمیتی در قراردادهای حمل و نقل دریایی دارد؟ آیا قابلیت دریانوردی به عنوان یک شرط اساسی در قراردادهای حمل و نقل دریایی شناخته می شود؟ به نظر می رسد درج چنین شرطی در یک قرارداد و وجود این مسئولیت در حمل و نقل دریایی موجب تغییر مسئولیت و جبران خسارات حتی بدون نیاز به اثبات علیت در صورت بروز حوادث با توجه به نسبی بودن این موضوعات می شود. در این مقاله با روش تحلیلی و توصیفی سعی در بررسی و تحلیل دریانوردی از تمامی جهات و بررسی آثار درج این شرط در قراردادهای دریایی و به طور کلی در مبحث دریانوردی شده است. نتایج پژوهش نشان می دهد که اگرچه مفهوم قابلیت دریانوردی در نظام های حقوقی مختلف دارای وجوه مشترک است، اما در جزئیات و دامنه شمول تفاوت های معناداری وجود دارد. این تفاوت ها تاثیر مستقیمی بر میزان مسئولیت متصدی حمل و توزیع ریسک بین طرفین قرارداد دارد. مطالعه تطبیقی انجام شده می تواند مبنایی برای اصلاح قوانین داخلی و توسعه رویه قضایی در این زمینه باشد.

کلیدواژه ها:

دریانوردی ، قانون ، قابلیت ، کشتی ، متصدی