طراحی مجموعه مسکونی پایدار با رویکرد استانداردهای passive house در اقلیم سرد و کوهستانی؛ مورد مطالعه: شهر نورآباد لرستان

افزایش مصرف انرژی در بخش ساختمان سازی، به ویژه در مناطق دارای اقلیم های سخت مانند اقلیم سرد و کوهستانی، ضرورت به کارگیری راهکارهای نوین در طراحی پایدار را بیش از پیش نمایان ساخته است. استاندارد passive house به عنوان یکی از دقیق ترین و کارآمدترین استانداردهای جهانی در زمینه ساخت وساز با مصرف انرژی نزدیک به صفر، پتانسیل بالایی برای تطبیق با چنین اقلیم هایی دارد. این پژوهش با هدف تدوین راهبردهای طراحی یک مجموعه مسکونی پایدار در شهر نورآباد لرستان، بر اساس اصول passive house، انجام شده است. روش تحقیق این مطالعه، ترکیبی از روش های توصیفی-تحلیلی و شبیه سازی کامپیوتری است. در مرحله اول، با مطالعه کتابخانه ای و اسنادی، ویژگی های اقلیمی منطقه نورآباد (از جمله دمای هوا، میزان تابش خورشید، رطوبت و وزش بادهای فصلی) و اصول بنیادین استاندارد پسیو هاوس (عایق کاری فوق العاده، پنجره های سه جداره، airtightness یا نفوذناپذیری هوایی، تهویه مکانیکی با بازیاب حرارتی و حذف پل های حرارتی) مورد بررسی قرار گرفت. در مرحله دوم، یک مدل اولیه از یک واحد مسکونی متداول در منطقه طراحی و با نرم افزار DesignBuilder از نظر مصرف انرژی شبیه سازی شد تا میزان مصرف انرژی پایه مشخص گردد. سپس، راهکارهای پسیو متناسب با اقلیم نورآباد (مانند بهینه سازی جهت استقرار ساختمان، ضخامت بهینه عایق در جداره ها، استفاده از پنجره های با U-value پایین و سیستم تهویه با راندمان بالا) بر روی این مدل اعمال و مجددا شبیه سازی انجام شد. یافته ها نشان می دهد که اعمال استاندارد پسیو می تواند مصرف انرژی گرمایشی مجموعه مسکونی پیشنهادی در نورآباد را تا بیش از ۸۵ درصد در مقایسه با ساختمان های متداول کاهش دهد. همچنین، راهکارهای غیرفعال خورشیدی، مانند جذب و ذخیره انرژی تابشی در دیوارهای ترومب و استفاده از آتریوم های گرمایشی، می تواند سهم قابل توجهی در تامین نیاز گرمایشی داشته باشد. این پژوهش نتیجه می گیرد که طراحی مجموعه های مسکونی در اقلیم سرد نورآباد با رویکرد پسیو، نه تنها از نظر اقتصادی به دلیل صرفه جویی بلندمدت در هزینه های انرژی مقرون به صرفه است، بلکه گامی اساسی در راستای توسعه پایدار شهری و کاهش انتشار گازهای گلخانه ای محسوب می شود.

کلیدواژه ها:

passive house ، طراحی پایدار ، اقلیم سرد و کوهستانی ، نورآباد لرستان ، بهره وری انرژی