جنگ و صلح در سیره پیامبر (ص): موازنه بین دفاع و مصالحه

این مقاله به موضوع چگونگی موازنه جنگ و صلح در سیره پیامبر اکرم (ص) پرداخته و تلاش دارد تا تعاملات نبوی را در برخورد با دشمنان و مخالفان از جنبه صلح یا جنگ ، با مراجعه به منابع اهل سنت و شیعه تبیین و تحلیل کند. پژوهش حاضر ضمن استخراج شاخص های تصمیم گیری پیامبر (ص) در مواقع حساس، به این پرسش پاسخ می دهد که چگونه آن حضرت با حفظ امنیت جامعه اسلامی و حفظ شخصیت مسلمانان، از راهبرد صلح آمیز به هدف های استراتژیک پیامبرانه دست می یافت و چگونه در مواقع لازم، برای دفاع مشروع و حفظ امنیت مسلمانان، به اقدام نظامی روی می آورد. یافته های کلیدی این مقاله شامل: ۱) وجود دو راهبرد اصلی «صلح استراتژیک» و «دفاع مشروع»، ۲) فرهنگ آداب گفت و گو با دشمنان و احترام به پیمان های صلح و پایبندی به اخلاق بوده که مجموعه ای از الگوهای عملی در مواجهه با دشمنان داخلی و خارجی می باشد. نتیجه گیری نشان می دهد که موازنه جنگ و صلح در سیره نبوی ترکیبی است هوشمندانه از دیپلماسی و اقتدار نظامی که بر پایه اصول اخلاقی و حقوقی اسلام استوار است و می تواند برای راهبردهای کنونی صلح و دفاع در دنیای معاصر الهام بخش باشد. روش پژوهش در این مقاله، توصیف و تحلیل تاریخی با تمرکز بر منابع سیره نبوی و تطبیق رویکردهای جنگ و صلح با اصول اخلاقی اسلام خواهد بود.

کلیدواژه ها:

موازنه جنگ و صلح ، سیره نبوی ، جهاد مشروع ، معاهدات ، اخلاق و حقوق جنگ