بازخوانی الگوی وحدت امت اسلامی بر اساس "وثیقه مدینه" و کاربرد آن در جهان اسلام معاصر

حل بحران های عمیق تفرقه در جهان اسلام معاصر، در گرو بازخوانی پارادایم های اصیل و کارآمدی است که در الگوهای وحدت گرای موجود مغفول مانده اند. این پژوهش با هدف پاسخ به این نیاز، به بازخوانی «وثیقه مدینه» به مثابه نخستین قرارداد اجتماعی در تاریخ اسلام می پردازد و با روشی توصیفی-تحلیلی، به واکاوی ظرفیت های مغفول مانده آن برای نظریه پردازی در باب وحدت معاصر می پردازد. یافته ها آشکار ساخت که مدل حکمرانی نبوی از طریق استقرار پنج اصل بنیادین—شهروندی قراردادی، تفکیک حوزه عمومی و خصوصی، امنیت مشترک، همبستگی متقابل، و حاکمیت قانون—موفق به تاسیس یک «امت سیاسی» شمول گرا گردید که در آن، انسجام سیاسی را با کثرت گرایی فرهنگی و دینی در هم می آمیخت. در نهایت، این الگوی تاریخی، با جایگزین ساختن «پیمان شهروندی» به جای «هویت های قومی و مذهبی»، یک پارادایم نظری و عملی کارآمد برای بازتعریف دولت-ملت، تضمین حقوق اقلیت ها، و ایجاد اتحادهای منطقه ای پایدار در جهان اسلام معاصر فراهم می آورد.

کلیدواژه ها:

وحدت امت ، وثیقه مدینه ، همزیستی دینی ، امت سیاسی