امکان دسترسی متهم به محتویات مربوط به خود در پرونده جرایم علیه اشخاص در حقوق ایران

حق دسترسی متهم به محتویات مربوط به خود در پرونده های کیفری از ارکان اساسی دادرسی عادلانه و تضمین کننده حق دفاع موثر محسوب می شود. این حق به متهم امکان می دهد از ماهیت اتهام، ادله انتسابی و روند رسیدگی آگاه شده و دفاعی موثر و منصفانه ارائه دهد. در پرونده های ناظر بر جرایم علیه اشخاص به دلیل وجود اطلاعات حساس مرتبط با بزه دیده و ملاحظات مربوط به نظم عمومی و کشف حقیقت، اعمال این حق با محدودیت هایی مواجه می شود. مقاله حاضر با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی و با تمرکز بر نظام حقوقی ایران به بررسی مبانی نظری، الزامات قانونی و محدودیت های دسترسی متهم به محتویات مربوط به خود در پرونده های جرایم علیه اشخاص می پردازد. یافته های پژوهش نشان می دهد که هر چند قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ گامی مثبت در جهت تقویت حقوق دفاعی متهم برداشته است، اما ابهام در تعیین مصادیق اطلاعات قابل دسترسی و فقدان معیارهای شفاف برای اعمال محدودیت ها تحقق کامل دادرسی عادلانه را با چالش مواجه ساخته است. در پایان راهکارهایی جهت ایجاد توازن میان حقوق متهم و بزه دیده ارائه می شود.

کلیدواژه ها:

حق دفاع ، دادرسی عادلانه ، جرایم علیه اشخاص ، دسترسی به پرونده ، حقوق متهم