حدود و ثغور عدم مسئولیت کیفری شخص حقیقی به علت دفاع مشروع در نظام کیفری ایران

دفاع مشروع یکی از نهادهای اساسی حقوق کیفری است که به عنوان یکی از عوامل موجه جرم موجب زوال مسئولیت کیفری مرتکب می شود. این نهاد بر مبنای ضرورت حمایت از حقوق بنیادین اشخاص در برابر تجاوزات قریب الوقوع شکل گرفته است و ریشه در فقه اسلامی، حقوق طبیعی و قوانین موضوع دارد. تحقیق پیش رو به روش کتابخانه ای و با رویکرد توصیفی-تحلیلی انجام شده است و در آن با بهره گیری از منابع فقهی، کتب حقوقی، مقالات علمی و قوانین به مفهوم دفاع مشروع، شرایط تحقق آن از منظر فقهای امامیه و قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ مورد بررسی قرار گرفته است. ابتدا مفاهیم لغوی و اصطلاحی دفاع مشروع مورد پژوهش قرار گرفته است سپس شرایط و قیود آن در فقه و قانون و در نهایت، تحولات قانون جدید نسبت به قوانین قبلی مورد ارزیابی قرار گرفته است. تحقیقات نشان می دهد که قانون گذار در قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲ با اتخاذ رویکردی حمایتی تر و موسع تر در دفاع برقرار کند. میان حفظ عمومی و حمایت از حقوق فردی تعادل.

کلیدواژه ها:

عدم مسئولیت ، کیفری ، شخص حقیقی ، دفاع مشروع