اثربخشی شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی در کاهش پریشانی روانشناختی در زنان در آستانه یائسگی

زمینه و هدف: دوران پیش یائسگی و یائسگی یکی از مراحل حساس و تحول زای زندگی زنان است که با تغییرات گسترده زیستی، روانی و اجتماعی همراه می شود. نوسانات هورمونی، کاهش میل جنسی، تغییرات خلقی و نارضایتی بدنی از جمله عواملی هستند که می توانند رابطه زناشویی را دچار تغییر کرده و زمینه ساز کاهش صمیمیت در زنان شوند. در همین راستا، پژوهش حاضر با هدف اثربخشی شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی در کاهش پریشانی روانشناختی در زنان در آستانه یائسگی انجام شد. روش: این پژوهش از لحاظ هدف جز پژوهش های کابردی و از لحاظ روش نیمه تجربی با طرح پیش آزمون- پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه زنان یائسه شهر تهران در سال ۱۴۰۴ که معیارهای ورود به پژوهش را داراهستند، بود. نمونه مد نظر اولیه ۴۰ نفر زن با نمرات بالا در پریشانی روانشناختی بود. از معادله پیشنهاد شده توسط فلیس و همکاران استفاده شد. نمونه با استفاده از روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و به شیوه تصادفی بر اساس قرعه کشی و یا پرتاب سکه در گروه مداخله و مقایسه به طور مساوی تقسیم شدند. گروه آزمایش تحت ۸ جلسه شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی سگال، ویلیامز، تیزدل (۲۰۱۸) قرار گرفتند و به پرسشنامه پریشانی روانشناختی کسلر (۲۰۰۳) پاسخ دادند. جهت تحلیل داده ها از شاخص های آمار توصیفی شامل میانگین و انحراف استاندارد و از آمار استنباطی شامل تحلیل کوواریانس چند متغیره با استفاده از نرم افزار SPSS-۲۶ استفاده شد. یافته ها: نتایج نشان داد مداخله آموزشی، بر کاهش پریشانی روانشناختی (۰۱/۰>P، ۵۷۴/۶۹=F)، زنان در آستانه یائسگی به طور معناداری اثربخش بود. نتیجه گیری: نتایج به دست آمده بیانگر آن است که MBCT می تواند به عنوان یک مداخله موثر و قابل کاربرد در حوزه سلامت روان زنان در مراحل گذار یائسگی به کار گرفته شود و نقش مهمی در ارتقای کیفیت زندگی و کاهش مشکلات رابطه ای و هیجانی این دوران ایفا کند.

کلیدواژه ها:

شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی ، پریشانی روانشناختی ، یائسگی