اثر بخشی آموزش ذهن آگاهی بر پرخاشگری نوجوانان ۱۵ تا ۱۸ سال: مروری بر شواهد

پرخاشگری یکی از چالش های رفتاری مهم دوران نوجوانی است که ریشه در تعامل پیچیده میان عوامل زیستی، هیجانی، خانوادگی و اجتماعی دارد. با رشد سریع هیجانات و ضعف در خودتنظیمی، نوجوانان بیشتر در معرض رفتارهای پرخاشگرانه قرار می گیرند. در دهه های اخیر، رویکردهای مبتنی بر ذهن آگاهی (Mindfulness-Based Interventions) به عنوان روش های موثر برای کاهش پرخاشگری و بهبود تنظیم هیجان مطرح شده اند. هدف این مقاله، مرور نظام مند پژوهش های انجام شده در ایران و جهان درباره اثر بخشی آموزش ذهن آگاهی بر پرخاشگری نوجوانان ۱۵ تا ۱۸ سال است. نتایج پژوهش ها نشان می دهد که آموزش ذهن آگاهی از طریق افزایش آگاهی هیجانی، کاهش واکنش پذیری هیجانی و تقویت فعالیت های قشر پیش پیشانی (Prefrontal Cortex)، به شکل معناداری موجب کاهش پرخاشگری در نوجوانان می شود. همچنین، برنامه های گروهی ذهن آگاهی در مدارس با ارتقای همدلی، توجه و کنترل تکانه ها نقش پیشگیرانه ای در بروز رفتارهای پرخاشگرانه دارند.

کلیدواژه ها:

ذهن آگاهی ، پرخاشگری ، نوجوانی ، تنظیم هیجان ، آموزش روانشناختی