تحول نسبت صورت و معنا در معماری و شهرسازی معاصر: تحلیل کیفی رویکردهای نوین طراحی

هدف این پژوهش تبیین و تحلیل تحول نسبت صورت و معنا در معماری و شهرسازی معاصر با تمرکز بر رویکردهای نوین طراحی و شناسایی ابعاد مفهومی و فرایندی این تحول است. تحقیق حاضر با رویکرد کیفی و به روش مرور نظام مند و تحلیل محتوای متون علمی انجام شده است؛ بدین منظور، مقالات کتب و پژوهش های مرتبط با معماری و شهرسازی معاصر به صورت هدفمند انتخاب و در چارچوب کدگذاری و تحلیل مضامین بررسی شده اند. یافته های تحقیق نشان می دهد که در معماری و شهرسازی معاصر صورت از یک محصول صرفا کالبدی و ایستا به مفهومی پویا، زمینه مند و فرایند محور تبدیل شده و معنا نیز از چارچوب نمادگرایی صریح فراتر رفته و در لایه هایی چون تجربه زیسته، عملکرد، کیفیت محیطی، فناوری اقلیم، میراث ملموس و ناملموس و فرایند طراحی شکل می گیرد. نتایج همچنین حاکی از آن است که فرایند طراحی نقش محوری در تولید و تحول معنا ایفا می کند و صورت نهایی حاصل تعامل تدریجی عوامل فرهنگی، تاریخی، اجتماعی، فناورانه و محیطی است. مقایسه یافته ها با پژوهش های پیشین نشان می دهد که گرایش غالب در معماری معاصر، حرکت به سوی رابطه ای چندلایه و پویا میان صورت و معناست که در آن توجه به بستر مشارکت کاربران و الزامات پایداری اهمیت فزاینده ای یافته است. در نهایت پژوهش بر ضرورت اتخاذ رویکردهای معناگرا و فرایند محور در طراحی و مدیریت فضاهای شهری تاکید دارد تا ارتقای کیفیت محیط مصنوع و هویت شهری به طور هم زمان محقق شود.

کلیدواژه ها:

صورت و معنا ، معماری معاصر ، شهرسازی معاصر ، فرایند طراحی ، معناسازی فضایی