نقش فناوری های هوشمند در ارتقای مدیریت پسماند و کیفیت نظافت شهری

مدیریت پسماند و نظافت شهری یکی از مهم ترین مولفه های توسعه پایدار شهری است که بر سلامت عمومی، کیفیت زندگی، رضایتمندی شهروندان و حفظ محیط زیست تاثیر مستقیم دارد (۲۰۱۲ Hoornweg & Bhada-Tata). در کلان شهرها، افزایش جمعیت، رشد اقتصادی، گسترش فضاهای مسکونی و تجاری و تغییر الگوی مصرف باعث افزایش تولید پسماند می شود. شهرداری منطقه ۵ تهران به دلیل تراکم جمعیتی بالا، وجود مجتمع های مسکونی بزرگ و مراکز تجاری متعدد، با چالش های ویژه ای در جمع آوری، مدیریت و نظافت پسماند مواجه است. این پژوهش با هدف بررسی داده محور مدیریت پسماند در منطقه ۵ تهران انجام شده و از داده های شبیه سازی شده اما واقعی نما برای یک دوره ۱۲ ماهه استفاده کرده است. متغیرهای تحلیل شامل حجم روزانه پسماند، تعداد خودروهای جمع آوری، تعداد مخازن، نیروی انسانی فعال، مسیرهای بهینه سازی شده، تعداد شکایات مردمی و شاخص نظافت شهری هستند (UN-Habitat, ۲۰۱۰). تحلیل ها با استفاده از روش های آماری توصیفی، همبستگی، رگرسیون چندمتغیره و تحلیل روند انجام شد. نتایج نشان داد بهینه سازی مسیر جمع آوری پسماند (B=-۰.۶۱)، تعداد مناسب مخازن (B=-۰.۴۸) و تخصیص بهینه نیروی انسانی (B=-۰.۴۳) بیشترین تاثیر را بر ارتقای کارایی مدیریت پسماند دارند. همچنین رضایتمندی شهروندان با شاخص نظافت شهری رابطه مثبت قوی (۰.۸۱) و با تعداد شکایات رابطه منفی (۰.۷۲) دارد. پژوهش نشان داد استفاده از رویکرد داده محور و فناوری های هوشمند می تواند عملکرد مدیریت پسماند را به طور قابل توجهی بهبود دهد. این مطالعه پیشنهادهایی عملی برای شهرداری ارائه می دهد، از جمله توزیع هوشمند مخازن، استفاده از فناوری های جمع آوری هوشمند، افزایش مشارکت مردمی و فرهنگ سازی. مدل تحلیلی ارائه شده قابلیت بومی سازی در سایر مناطق شهری را نیز دارد.

کلیدواژه ها:

مدیریت پسماند ، نظافت شهری ، شهرداری ، بهینه سازی مسیر ، داده محور ، منطقه ۵ تهران ، سلامت عمومی