تاثیر طراحی منظر درمانی بر سلامت روان کاربران فضاهای عمومی در شهر تهران مطالعه نمونه موردی بوستان آب و آتش

در شرایط تشدید فشارهای روانی ناشی از زندگی شهری معاصر توجه به نقش فضاهای عمومی در ارتقای سلامت روان شهروندان اهمیت فزاینده ای یافته است. در این میان طراحی منظر درمانی به عنوان رویکردی میان رشته ای در معماری منظر، با بهره گیری از مولفه های فضایی، طبیعی، حسی و اجتماعی ظرفیت قابل توجهی در بازسازی روانی و کاهش تنش های ذهنی کاربران دارد. روش پژوهش حاضر کیفی و توصیفی تحلیلی بوده و داده ها از طریق مطالعه استادی کتاب ها و مقالات علمی معتبر و نیز پیمایش میدانی با تکمیل پرسشنامه توسط ۴۲ نفر از کاربران بوستان آب و آتش گردآوری شده است. یافته ها نشان می دهد تجربه آرامش و بازسازی روانی کاربران بیش از هر عامل دیگری تحت تاثیر کیفیت مسیرهای پیاده روی، تماس با طبیعت و فضای سبز قرار دارد و تجربه حرکتی ادراکی نقش محوری تری نسبت به تعاملات اجتماعی و عناصر آبی در ایجاد آرامش ایفا می کند. الگوی حضور کاربران عمدتا کوتاه مدت و متمرکز بر ساعات عصر و شب است که بیانگر استفاده از پارک به عنوان فضایی برای رهایی موقت از فشارهای روزمره می باشد. نتایج مطالعه موردی حاکی از آن است که با وجود ظرفیت های کالبدی و فضایی مناسب، ضعف در توزیع، فعالیت ها، امنیت، ادراکی فضاهای مکث و کارکرد عناصر آبی شدت اثرات درمانی پارک را محدود کرده است. در نهایت پژوهش حاضر با ارائه شش پیشنهاد طراحی و مدیریتی در راستای تقویت مولفه های منظر درمانی بر ضرورت رویکردی یکپارچه و سلامت محور در بهبود عملکرد فضاهای عمومی شهری تهران تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

طراحی منظر درمانی ، سلامت روان ، فضای عمومی ، تهران