نقش ظرفیت جذب در توسعه کارآفرینی اجتماعی و مدیریت مقصد گردشگری پایدار

در دهه های اخیر، پویایی های محیطی و رقابت فزاینده در صنعت گردشگری، اهمیت دانش و یادگیری سازمانی را بیش از پیش نمایان ساخته است. در این میان، ظرفیت جذب به عنوان یکی از قابلیت های پویا، نقش اساسی در شناسایی، درونی سازی و بهره برداری از دانش ایفا می کند. با وجود توسعه نظری این مفهوم در حوزه های تولید و خدمات، پژوهش های اندکی به بررسی آن در بستر گردشگری و به ویژه در ارتباط با کارآفرینی اجتماعی پرداخته اند. بر این اساس، هدف پژوهش حاضر تبیین پیوند میان ظرفیت جذب، کارآفرینی اجتماعی و پایداری در مقصدهای گردشگری است. ظرفیت جذب از طریق دو بعد «ظرفیت بالقوه» (کسب و درونی سازی دانش) و «ظرفیت تحقق یافته» (تحول و بهره برداری از دانش)، زمینه ساز نوآوری و انعطاف پذیری در بنگاه های گردشگری است. در این میان، کارآفرینان اجتماعی که با اهداف اقتصادی، فرهنگی و زیست محیطی فعالیت می کنند، از ظرفیت جذب به عنوان ابزاری راهبردی برای خلق ارزش های اجتماعی و تقویت تاب آوری سازمانی بهره می گیرند. توانایی این کارآفرینان در شناسایی و به کارگیری دانش بیرونی از جوامع محلی، گردشگران و سازمان های مردم نهاد، عاملی تعیین کننده در توسعه گردشگری پایدار در مقاصد به شمار می رود. یافته های این پژوهش نشان می دهد که ظرفیت جذب نه تنها موجب ارتقای نوآوری و عملکرد بنگاه های گردشگری می شود، بلکه نقش میانجی میان مدیریت کیفیت، پایداری اجتماعی و تاب آوری کسب وکارهای اجتماعی را نیز ایفا می کند. در نتیجه، ظرفیت جذب کارآفرینی اجتماعی را به توسعه پایدار و رقابت پذیری مقصدهای گردشگری پیوند می دهد. در پایان، پیشنهادهایی برای تقویت ظرفیت جذب در سطح فردی و سازمانی و نیز راهکارهایی برای توانمندسازی کارآفرینان اجتماعی در صنعت گردشگری ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

ظرفیت جذب ، کارآفرینی اجتماعی ، مدیریت مقصد گردشگری