چگونه توانستم مهارت های ارتباطی و کار گروهی را در دانش آموزانم ارتقا دهم؟

پژوهش حاضر با هدف ارتقای مهارت های ارتباطی و کار گروهی در دانش آموزان پایه سوم ابتدایی دبستان پسرانه سما واحد رفسنجان انجام شده است. مشاهده اولیه نشان می داد که بیشتر دانش آموزان در تعاملات کلامی موثر، گوش دادن فعال، ابراز نظر، همکاری در فعالیت های گروهی و حل تعارضات بین فردی با مشکل مواجه هستند. این ضعف منجر به کاهش مشارکت آنان در فرآیند یادگیری و ایجاد فضایی غیر پویا در کلاس شده بود. به همین دلیل، این اقدام پژوهی با رویکرد کیفی و با استفاده از روش اقدام پژوهی در یک دوره شش ماهه اجرا گردید. ابزارهای گردآوری داده ها شامل مشاهده رفتار دانش آموزان، مصاحبه نیمه ساختاریافته با معلم و دانش آموزان، بررسی نمونه کارهای گروهی و ثبت گزارش روزانه بود. اقدامات انجام شده در سه مرحله طراحی و اجرا شد: نخست، طراحی فعالیت های گروهی هدفمند مانند ساخت کاردستی تیمی، قصه گویی مشارکتی و بازی های نقش اجتماعی. دوم، آموزش مستقیم مهارت های ارتباطی شامل سلام کردن، منتظر نوبت ماندن، شنیدن فعال، درخواست کمک و تشکر کردن از طریق نمایش و الگوسازی. سوم، ایجاد نظام تشویق گروهی و بازخورد مثبت برای تقویت همکاری. نتایج نشان داد که پس از اجرای اقدامات، مهارت های ارتباطی و کار گروهی دانش آموزان به طور چشمگیری بهبود یافت. میانگین نمره مشارکت گروهی از ۱.۸ (از ۵) در پیش آزمون به ۴.۲ در پس آزمون افزایش یافت. همچنین تعداد تعاملات مثبت در حین فعالیت های گروهی بیش از دو برابر شد و میزان بروز تعارضات بین فردی به میزان ۶۵٪ کاهش یافت. دانش آموزان توانستند بدون وابستگی مفرط به معلم، در گروه های کوچک به تبادل نظر، تقسیم وظایف و حل مسئله بپردازند. در پایان، پیشنهاد می شود که این نوع فعالیت ها به صورت مستمر در برنامه هفتگی کلاس گنجانده شود و سایر معلمان پایه سوم نیز از الگوی طراحی شده در این اقدام پژوهی بهره گیرند.

کلیدواژه ها:

اقدام پژوهی ، مهارت های ارتباطی ، کار گروهی ، پایه سوم ، دبستان پسرانه