نقش فناوری در تغییر الگوی ارتباطی دانش آموزان با یکدیگر در محیط کلاس

هدف اصلی این پژوهش، تحلیل نقش فناوری های دیجیتال (مانند شبکه های اجتماعی، پیام رسان ها، پلتفرم های آموزشی و ابزارهای همکاری آنلاین) در تغییر الگوهای ارتباطی میان دانش آموزان در محیط کلاس های درس استان گلستان در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۵ است. این مطالعه با رویکرد ترکیبی (کیفی-کمی) و به روش توصیفی-پیمایشی انجام شد. جامعه آماری شامل دانش آموزان دوره متوسطه اول و دوم استان گلستان بود که با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای، ۳۸۰ نفر به عنوان نمونه انتخاب و با پرسشنامه محقق ساخته مورد بررسی قرار گرفتند. همچنین، مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ۳۰ دانش آموز و ۱۵ معلم جهت تکمیل داده های کمی انجام شد. برای تحلیل داده ها از مدل تحلیل محتوای کیفی (برای مصاحبه ها) و آمار توصیفی و استنباطی (تحلیل همبستگی و رگرسیون) با نرم افزار SPSS (برای پرسشنامه) استفاده گردید.نتایج پژوهش نشان داد که اولا، فناوری سبب شکل گیری الگوهای ارتباطی موازی و غیررسمی در کنار ارتباطات حضوری سنتی شده است، به طوری که بیش از ۷۰٪ از دانش آموزان، اصلی ترین فضای گفت وگو و همکاری با همکلاسی های خود را گروه های پیام رسان دانسته اند. ثانیا، این ارتباطات دیجیتال، اگرچه انعطاف پذیری و تداوم تعامل خارج از ساعت مدرسه را افزایش داده، اما در مواردی منجر به کاهش عمق مباحثه های حضوری و افزایش سطحی نگری در برخی تعاملات شده است. ثالثا، نقش فناوری در تسهیل کار گروهی و اشتراک گذاری منابع درسی بسیار برجسته ارزیابی شد، اما شکاف دیجیتالی بین دانش آموزان مناطق برخوردار و کمتربرخوردار استان در دسترسی به ابزارهای باکیفیت، به عنوان یک چالش در شکل گیری الگوهای ارتباطی عادلانه شناسایی گردید.

کلیدواژه ها:

فناوری آموزشی ، الگوی ارتباطی ، دانش آموزان ، محیط کلاس ، استان گلستان ، ارتباطات دیجیتال