ارزیابی میزان اثرگزاری اضطراب و استرس تحصیلی بر فرآیند یادگیری دانش آموزان و راهکارهای کاهش آن

این پژوهش با هدف مقایسه تاثیر استرس و اضطراب بر فرآیند یادگیری دانش آموزان در محیط های آموزشی مختلف انجام شده است. این مطالعه به دنبال شناسایی تفاوت ها و شباهت های تاثیر این عوامل روانشناختی بر عملکرد تحصیلی، تمرکز، و انگیزه دانش آموزان است. استرس و اضطراب به عنوان پدیدههای روانشناختی رایج در محیط های آموزشی، تاثیرات عمیقی بر کارکردهای شناختی، عاطفی و رفتاری دانش آموزان می گذارند. جامعه آماری این مطالعه معلمان مقاطع مختلف تحصیلی در شهرستان کنگاور بودند که با استفاده از روش نمونه گیری در دسترس هدفمند، ۱۸۰ نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار پژوهش شامل سه بخش بود: بخش اول پرسشنامه برای سنجش ادراک معلمان از تاثیر استرس بر ابعاد مختلف یادگیری (حافظه، توجه، انگیزه، عملکرد تحصیلی و مشارکت کلاسی)، بخش دوم پرسشنامه راهکارهای مقابله با اضطراب که بر اساس ادبیات پژوهش و مصاحبه مقدماتی طراحی شده و بخش سوم مطالعات کتابخانه ای و پژوهش های مرتبط با موضوع. روایی ابزارها توسط متخصصان روانشناسی تربیتی و علوم تربیتی تایید و پایایی آنها با محاسبه ضریب آلفای کرونباخ (۸۷/۰ و ۸۳/۰) مورد تایید قرار گرفت. داده ها با استفاده از آمار توصیفی(میانگین، انحراف معیار، فراوانی) و آمار استنباطی (تحلیل واریانس یک راهه و آزمون t مستقل) تحلیل شدند. نتایج نشان داد که، استرس تاثیر منفی و معناداری بر تمامی ابعاد یادگیری دارد، به طوری که بیشترین تاثیر بر«کاهش تمرکز و توجه» و «تضعیف حافظه و فراخوانی اطلاعات» مشاهده شد. راهکارهایی مانند«ایجاد محیط حمایتگر عاطفی»، «آموزش مهارت های مدیریت استرس و ذهن آگاهی» و «تنظیم انتظارات واقع بینانه و پرهیز از فشار بیش از حد» موثرترین روش های مقابله شناخته شدند. این پژوهش بر اهمیت نگاه همه جانبه و مشارکت همزمان معلمان، مشاوران و خانواده ها برای ایجاد محیطی عاری از استرس و تسهیل کننده یادگیری تاکید می نماید.

کلیدواژه ها:

استرس تحصیلی ، اضطراب ، فرآیند یادگیری ، روش های مقابل های ، محیط حمایتگر