تاثیر هوش مصنوعی بر نظام آموزشی و نابرابری آموزشی

هوش مصنوعی به عنوان یکی از فناوری های تحول آفرین در نظام های آموزشی، دارای پیامدهای دوگانه و متناقضی برای نابرابری آموزشی است. این مقاله با رویکرد تحلیلی‑انتقادی به بررسی فرصت ها، چالش ها و پیامدهای مثبت و منفی کاربست هوش مصنوعی در آموزش می پردازد. یافته ها نشان می دهد که از یک سو، شخصی سازی یادگیری، دسترسی به محتوای باکیفیت در مناطق محروم و پشتیبانی از دانش آموزان با نیازهای ویژه از مهم ترین فرصت های کاهش نابرابری هستند. از سوی دیگر، شکاف دیجیتال، سوگیری الگوریتمی، تمرکز فناوری در کشورهای ثروتمند و تضعیف نقش معلم در مناطق کم برخوردار، به عنوان چالش های اصلی تشدید نابرابری شناسایی شدند. تحلیل انتقادی نشان می دهد که در غیاب سیاست گذاری های عادلانه، پیامدهای منفی هوش مصنوعی بر نابرابری به مراتب پیش بینی پذیرتر از پیامدهای مثبت آن است. نتیجه گیری می شود که هوش مصنوعی ذاتا نه عادلانه است و نه ناعادلانه؛ بلکه جهت گیری آن به سمت کاهش یا افزایش نابرابری تابعی از ساختارهای قدرت، سرمایه گذاری زیرساختی، و طراحی آگاهانه از عدالت در سطوح مختلف است.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، نابرابری آموزشی ، فرصت ها ، چالش ها ، پیامدهای مثبت و منفی ، عدالت آموزشی