تاثیر هوش مصنوعی بر تولید انیمیشن و چالش های حقوقی مالکیت در اثر از منظر قانون

هوش مصنوعی در سال های اخیر تحولی بنیادین در فرآیند تولید انیمیشن ایجاد کرده است. از ابزارهای مبتنی بر یادگیری عمیق برای تولید فریم، طراحی کاراکتر، رنگ آمیزی خودکار و حتی خلق داستان استفاده می شود. بااین حال، این پیشرفت ها پرسش های اساسی در زمینه حقوق مالکیت فکری پدید آورده اند: آیا اثری که با حداقل دخالت انسانی و عمدتا توسط الگوریتم تولید شده است، می تواند «اثر» تلقی شود؟ مالک این اثر کیست؟ آیا قوانین فعلی مالکیت ادبی و هنری در ایران (قانون حمایت از حقوق مولفان و مصنفان و هنرمندان ۱۳۴۸ و آیین نامه های مربوط) قابلیت انطباق با این وضعیت جدید را دارند؟ این مقاله به روش مروری و با رویکرد تحلیلی توصیفی به بررسی تاثیر هوش مصنوعی بر زنجیره تولید انیمیشن و سپس واکاوی چالش های حقوقی مالکیت آثار خلق شده با هوش مصنوعی از منظر حقوق ایران و تطبیق با حقوق اروپا و آمریکا می پردازد. یافته ها نشان می دهد که خلا جدی قانونی در شناسایی «مولف غیرانسانی» وجود دارد و نظام «حقوق پدیدآورنده» در ایران دچار ابهامات اساسی است. در پایان پیشنهادهایی برای اصلاح قوانین و وضع مقررات خاص برای آثار حاصل از هوش مصنوعی در حوزه انیمیشن ارائه می شود.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، انیمیشن ، حقوق مالکیت فکری ، قانون حمایت از حقوق مولفان ایران ، اثر مشترک انسان و ماشین ، مسئولیت حقوقی