کاربرد روش های نوین تدریس در آموزش معارف دینی و قرآن: از نظریه تا عمل در کلاس درس

پژوهش حاضر با هدف بررسی کاربرد روش های نوین تدریس در آموزش معارف دینی و قرآن و ارائه راهکارهای عملی برای معلمان این حوزه انجام شده است. این مطالعه با رویکرد کتابخانه ای و تحلیلی-مروری صورت گرفته و با گردآوری اطلاعات از منابع معتبر شامل مقالات علمی-پژوهشی، کنفرانسی و کتب تخصصی در حوزه علوم تربیتی، روانشناسی تربیتی، روش های تدریس دینی و علوم قرآن و حدیث تدوین شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که معلم معارف دینی و قرآن با پیشینه الهیات و معارف اسلامی، ضمن برخورداری از دانش تخصصی محتوایی، برای انتقال موثر مفاهیم دینی به نسل نوجوان و جوان، نیازمند آشنایی و بهره مندی از روش های نوین تدریس متناسب با ویژگی های عصر حاضر است. این روش ها در پنج حیطه اصلی قابل طبقه بندی است: حیطه روش های مبتنی بر پرسش و پاسخ فعال (روش پرسشگری سقراطی، روش پرسش از همسالان، و روش حل مسئله در مسائل دینی و اخلاقی)، حیطه روش های مبتنی بر قصه گویی و روایتگری (استفاده از داستان های قرآنی و روایی، شبیه سازی موقعیت های اخلاقی، و نقش آفرینی شخصیت های دینی)، حیطه روش های مبتنی بر بحث و گفتگوی گروهی (روش مناظره سازنده در مسائل اعتقادی، حلقه های معرفت و مباحثه گروهی، و یادگیری مشارکتی در فهم مفاهیم دینی)، حیطه روش های مبتنی بر هنر و رسانه (استفاده از تصویر، اینفوگرافیک و انیمیشن برای تبیین مفاهیم انتزاعی دینی، بهره مندی از هنر نمایش و سرود در ترویج ارزش ها، و استفاده هوشمندانه از فضای مجازی و شبکه های اجتماعی برای پاسخ به شبهات)، و حیطه روش های مبتنی بر تفکر و تعقل (روش تفکر فلسفی برای نوجوانان در مباحث خداشناسی، روش استنتاج اخلاقی برای تحلیل رفتارهای فردی و اجتماعی، و روش ارتباط با طبیعت برای درک نشانه های الهی). نتایج مطالعات مروری موید آن است که به کارگیری روش های نوین تدریس در کنار دانش عمیق محتوایی الهیات، می تواند کلاس معارف دینی و قرآن را از حالت سخنرانی یک طرفه و حفظ طوطی وار به محیطی پویا،

کلیدواژه ها:

روش های نوین تدریس ، آموزش معارف دینی ، قرآن ، الهیات و معارف اسلامی ، معلم دینی ، نوجوانان