عنوان فارسی: هوش مصنوعی خلاق: طراحی بازی های آموزشی تطبیقی و سرگرمی های یادگیرنده محور با رویکردی بر چارچوب های آلمانی، فرانسوی و ایرانی

هوش مصنوعی خلاق به عنوان یک پارادایم نوظهور، مرزهای طراحی آموزشی را با خودکارسازی تولید محتوا، شخصی سازی روایت های یادگیری و ایجاد تجارب تعاملی غوطه ور درنوردیده است. پژوهش حاضر با هدف تبیین چارچوبی یکپارچه برای به کارگیری هوش مصنوعی خلاق در طراحی بازی های آموزشی تطبیقی، بر اساس سنتز دیدگاه های سه مکتب علمی آلمانی، فرانسوی و ایرانی انجام شده است. مسئله اصلی این است که چگونه می توان از الگوریتم های مولد برای ایجاد فضاهای یادگیری استفاده کرد که هم از نظر تربیتی موثر و هم از منظر تجربه کاربری، جذاب باشند. این مطالعه کیفی با روش فراترکیب (Meta-Synthesis) به تحلیل نظام مند ۴۲ مقاله، کتاب و گزارش فنی از پایگاه های داده معتبر در سه حوزه زبانی پرداخته است. یافته ها نشان می دهند که مکتب آلمانی با مفاهیمی مانند «انطباق پذیری سه لایه» (Jantke, ۲۰۱۸) و «طراحی بازی مبتنی بر هوش مصنوعی» (Breitlauch & Köhler, ۲۰۲۰) بر جنبه های فنی شخصی سازی تاکید دارد. در مقابل، مکتب فرانسوی از طریق «هم آفرینی انسان-ماشین» (Dupont et al., ۲۰۲۱) و «لودی سازی آموزشی هوشمند» (Bouchard, ۲۰۲۰)، بر حفظ عاملیت انسانی و انعطاف پذیری آموزشی تمرکز می کند. پژوهش های داخلی ایران نیز، اگرچه نوپا، نشان دهنده گرایش به سوی سیستم های هوشمند آموزش افزار و بازی وارسازی در بستر فرهنگ بومی است (نظری و همکاران، ۱۴۰۰). نتایج این سنتز منجر به ارائه مدلی مفهومی با چهار مولفه «موتور مولد محتوای روایی-تصویری»، «لایه انطباق پذیری فراشناختی»، «دستگیره های کنترل معلم» و «پایگاه داده فرهنگی» شده است. این مدل پیشنهادی می کوشد تعادل میان خودکارسازی خلاقانه و نظارت انسانی را در طراحی سرگرمی آموزی ها برقرار سازد. پیامدهای این پژوهش برای طراحان آموزشی، توسعه دهندگان بازی های جدی و سیاست گذاران حوزه فناوری آموزشی قابل توجه خواهد بود.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی خلاق ، بازی های آموزشی تطبیقی ، تولید محتوای رویه ای ، سرگرمی آموزی ، هم آفرینی انسان و ماشین