ارزیابی شاخص های رشد هوشمند شهری در بهبود خدمات حمل ونقل و بازآفرینی فضاهای عمومی (مطالعه موردی: شهر رشت)

افزایش تراکم ترافیک، رشد پراکنده شهری و فرسودگی بافت تاریخی، مدیریت شهر رشت را به سمت بهره گیری از مفاهیم نوین شهرسازی مانند "رشد هوشمند شهری" سوق داده است. این مقاله با رویکرد توصیفی-تحلیلی و با استفاده از داده های مستخرج از منابع معتبر علمی و گزارش های پژوهشی، به ارزیابی وضعیت شاخص های رشد هوشمند در مناطق پنج گانه رشت می پردازد. یافته های تحقیق نشان می دهد که رشد فیزیکی شهر رشت در چهار دهه اخیر عمدتا از نوع "پراکنده" (Sprawl) بوده و ۴۱ درصد از توسعه شهر به پدیده اسپرال شهری اختصاص دارد. در این میان، منطقه ۲ رشت با وزن ۰.۸۷۸ بهترین وضعیت و منطقه ۵ با وزن ۰.۴۲۳ بدترین وضعیت را از نظر شاخص های رشد هوشمند دارا هستند. مطالعه موردی پروژه بازآفرینی میدان شهرداری رشت (سبزه میدان) نشان می دهد که رویکرد پیاده مدار و عابر-محور با تاکید بر حفظ هویت تاریخی و افزایش تعاملات اجتماعی، توانسته است شاخص دسترسی (میانگین ۴.۴ از ۵) و پویایی اقتصادی (میانگین ۳.۵۸) را به طور معناداری افزایش دهد. با این حال، ضعف در جبران خسارت کسبه (میانگین ۱.۴۶) و مشارکت دهی شهروندان، از چالش های اصلی این پروژه بوده است. در نهایت، مقاله با ارائه یک چارچوب راهبردی برای پیاده سازی رشد هوشمند در رشت مبتنی بر ۱۴ پیشران کلیدی، به این نتیجه می رسد که تحقق خدمات شهری پایدار نیازمند گذار از مدیریت سنتی به حکمروایی هوشمند، توسعه حمل ونقل پاک و بازآفرینی فضاهای عمومی با رویکرد شهر ۱۵ دقیقه ای است.

کلیدواژه ها:

رشد هوشمند شهری ، حمل ونقل پایدار ، بازآفرینی شهری ، پیاده مداری ، میدان شهرداری رشت ، حکمروایی هوشمند ، پراکنده روی شهری