تاثیر دو زبانه بودن بر مهارت های خواندن و نوشتن در دوره ابتدایی: پژوهش تطبیقی

زمینه و هدف: دو زبانه بودن یکی از واقعیت های جمعیتی بسیاری از مناطق ایران است. با این حال، تاثیر آن بر مهارت های سواد پایه در دوره ابتدایی همچنان محل مناقشه است. پژوهش حاضر با هدف مقایسه مهارت های خواندن و نوشتن در دانش آموزان تک زبانه و دو زبانه پایه سوم ابتدایی انجام شد. روش: رویکرد پژوهش کیفی از نوع تطبیقی موردی بود. مشارکت کنندگان شامل ۱۲ دانش آموز دو زبانه (ترکی فارسی) و ۱۲ دانش آموز تک زبانه (فارسی) از مدارس منتخب بودند که به روش نمونه گیری هدفمند همتا شده بر اساس جنسیت، پایه تحصیلی و وضعیت اقتصادی اجتماعی انتخاب شدند. داده ها از طریق آزمون های خواندن و نوشتن محقق ساخته، مصاحبه نیمه ساختاریافته با دانش آموزان، مصاحبه با معلمان و تحلیل نمونه های نوشتاری گردآوری گردید. یافته ها: دانش آموزان دو زبانه در مولفه های «روان خوانی»، «درک مطلب» و «هجی کردن کلمات نامرتبط با الگوی آوایی» عملکرد پایین تری نسبت به همتایان تک زبانه داشتند، اما در «خلاقیت نوشتاری» و «انعطاف پذیری زبانی» برتری نشان دادند. معلمان گزارش کردند که دانش آموزان دو زبانه نیاز به مداخلات حمایتی بیشتری در پایه اول و دوم دارند. نتیجه گیری: دو زبانه بودن می تواند هم به عنوان چالش و هم به عنوان فرصت در نظر گرفته شود. طراحی برنامه درسی حساس به تنوع زبانی در پایه های اول دبستان ضروری است.

کلیدواژه ها:

دو زبانه بودن ، مهارت های خواندن ، مهارت های نوشتن ، دوره ابتدایی ، پژوهش تطبیقی