کاربرد شعر و داستان در کاهش بحران های هویتی و عاطفی دانش آموزان

دوره نوجوانی، مرحله ای حساس در شکل گیری هویت و مواجهه با بحران های عاطفی است که تاثیر مستقیمی بر عملکرد تحصیلی و اجتماعی دانش آموزان دارد. این مقاله با هدف تبیین نقش مداخله گرانه و پیشگیرانه ادبیات (شعر و داستان) به عنوان ابزاری قدرتمند و در دسترس در محیط آموزشی، به بررسی راهکارهای عملی برای بهره گیری دبیران ادبیات فارسی از این ظرفیت می پردازد. در این پژوهش که با روش کیفی و تحلیل محتوای کتابخانه ای انجام شده، ابتدا بحران های شایع هویتی و عاطفی نوجوانان در بستر مدرسه شناسایی و سپس مکانیسم های تاثیر ادبیات از طریق فرآیندهایی مانند همذات پنداری، فرافکنی و بینش آفرینی تحلیل می شود. در ادامه، با ارائه دسته بندی موضوعی متون ادبی فارسی (کلاسیک و معاصر) متناسب با هر بحران، نمونه های عینی و کاربردی معرفی می گردند. بخش اصلی مقاله به ارائه راهکارهای عملی و فعالیت های کلاسی خلاقانه می پردازد که دبیران می توانند برای ایجاد فضای امن بیان، تقویت خودآگاهی و ارتقای تاب آوری عاطفی دانش آموزان به کار گیرند. در نهایت، با اشاره به ملاحظات اخلاقی و ضرورت همکاری با مشاوران، نتیجه گرفته می شود که ادبیات فارسی با غنای بی نظیر خود می تواند در کنار آموزش مهارت های زبانی، به ابزاری تاثیرگذار در حمایت از سلامت روان و تسهیل فرآیند هویت یابی نوجوانان تبدیل شود و دبیر ادبیات را در نقش یک تسهیل گر رشد فردی و اجتماعی ایفاگر نماید.

کلیدواژه ها:

ادبیات فارسی ، بحران هویت ، سلامت عاطفی نوجوانان ، بیبلیوتراپی ، دبیر ادبیات ، راهکارهای عملی تدریس.