برساخت قدرت نرم در روابط ایران و بریتانیا: تحلیل گفتمان و رقابت های ژئوپلیتیکی

این مقاله با تمرکز بر روابط میان ایران و بریتانیا، به بررسی شیوه های اعمال نفوذ غیرمستقیم، سازوکارهای فرهنگی رسانه ای و بسترهای ژئوپلیتیکی موثر بر تعاملات دو کشور می پردازد. مسئله اصلی آن است که مولفه های قدرت مبتنی بر جاذبه چگونه بر تداوم یا دگرگونی روابط سیاسی تهران و لندن اثر گذاشته اند. بر این اساس، استدلال می شود که بهره برداری راهبردی، منسجم و متکی بر اقتضائات بومی از ظرفیت های نرم می تواند به کاهش بدبینی های تاریخی و احیای مجاری گفت وگو یاری رساند. پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و اتکا بر تحلیل گفتمان انتقادی، راهبردهای غیرسخت افزاری دو کشور را در چارچوب نظری قدرت نرم با ارجاع به دیدگاه های جوزف نای و در نسبت با مبانی گفتمانی انقلاب اسلامی بررسی کرده است. یافته ها در سه عرصه تحلیل شده اند: نخست، پرونده هسته ای که در آن نبرد روایت ها و دیپلماسی عمومی برجسته شد؛ دوم، رژیم های تحریمی که نشان داد ابزارهای اقتصادی می توانند کارکردی اقناعی فشارآور بیابند؛ و سوم، صحنه رقابت های منطقه ای که در آن شبکه های فرهنگی، رسانه ای و تاریخی دو طرف در بازتولید نفوذ نقش آفرین بوده اند. نتایج بیانگر آن است که در شرایط بی اعتمادی ساختاری، کاربست هدفمند قدرت نرم می تواند به مدیریت تنش، شکل دهی به افکار عمومی و گشودن مسیرهای نوین تعامل دیپلماتیک کمک کند؛ مشروط به آنکه از انسجام نهادی، طراحی راهبردی و تمرکز بر مخاطب برخوردار باشد.

کلیدواژه ها:

نفوذ اقناعی ، سیاست خارجی ایران ، روابط ایران و بریتانیا ، دیپلماسی عمومی و فرهنگی