ارتباط بودجه ریزی عملیاتی با درآمد پایدار در شهرداری ها: چارچوبی برای تحول مدیریت مالی شهری

شهرداری ها به عنوان مهم ترین نهاد مدیریت محلی، برای ایفای وظایف چندگانه خود در توسعه و نگهداشت شهرها، نیازمند منابع مالی پایدار و نظام بودجه ریزی کارآمد هستند. با این حال، بسیاری از شهرداری های کشور به دلیل اتکا به درآمدهای ناپایدار (نظیر فروش تراکم و عوارض ساختمانی) و تداوم روش سنتی بودجه ریزی افزایشی، با ناپایداری مالی و کسری بودجه مزمن مواجه اند. این پژوهش با هدف تحلیل رابطه بین بودجه ریزی عملیاتی و تحقق درآمد پایدار در شهرداری ها و ارائه چارچوبی برای تحول نظام مدیریت مالی شهری انجام شده است. روش تحقیق از نوع توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر مطالعات کتابخانه ای، بررسی تجارب داخلی و خارجی و تحلیل اسناد و قوانین مرتبط است.یافته های پژوهش نشان می دهد که بودجه ریزی عملیاتی از طریق مکانیزم های متعددی به پایداری درآمدی شهرداری ها کمک می کند: ۱) شفاف سازی هزینه ها و محاسبه بهای تمام شده خدمات، ۲) امکان ارزیابی عملکرد و بهره وری واحدهای سازمانی، ۳) تخصیص بهینه منابع به پروژه های با بازدهی بالاتر، ۴) افزایش پاسخگویی و اعتماد شهروندان که به تمایل بیشتر برای پرداخت عوارض منجر می شود، و ۵) ایجاد امکان برنامه ریزی بلندمدت مالی بر اساس اطلاعات دقیق و شفاف.نتایج تحقیق تاکید می کند که استقرار بودجه ریزی عملیاتی، نه یک انتخاب اداری، بلکه ضرورتی راهبردی برای گذار از الگوی ناپایدار تامین مالی مبتنی بر فروش دارایی ها به الگوی پایدار مبتنی بر کارایی، شفافیت و مشارکت شهروندی است. در پایان، چارچوب پیشنهادی شامل الزامات نهادی، فنی و قانونی برای استقرار نظام بودجه ریزی عملیاتی در شهرداری های ایران ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

بودجه ریزی عملیاتی ، درآمد پایدار شهرداری ، مدیریت مالی شهری ، بهای تمام شده خدمات ، شفافیت مالی ، بهره وری سازمانی ، کسری بودجه ، حکمرانی محلی