نقش کتاب مطالعات اجتماعی پایه ششم ابتدایی در تربیت شهروند مطلوب

این پژوهش با هدف تحلیل محتوای کتاب مطالعات اجتماعی پایه ششم ابتدایی از منظر تربیت شهروندی انجام شد. روش پژوهش، تحلیل محتوای کیفی با رویکرد توصیفی-تحلیلی بود. جامعه آماری شامل کتاب درسی مطالعات اجتماعی پایه ششم (چاپ ۱۴۰۲) و نمونه گیری به شیوه تمام شماری از متن، تصاویر، فعالیت ها و پرسش های کتاب صورت گرفت. ابزار پژوهش، چک لیست تحلیل محتوای محقق ساخته مبتنی بر مولفه های شهروندی (مطالعه شده در پیشینه) بود که روایی آن توسط متخصصان و پایایی آن از طریق ضریب توافق کدگذاران (۸۷٪) تایید شد. یافته ها نشان داد که کتاب به مولفه های هویت ملی (۳۵٪)، مسئولیت پذیری (۲۵٪)، مشارکت اجتماعی (۲۰٪)، قانون مداری (۱۵٪) و محیط زیست (۵٪) توجه کرده است. همچنین، کتاب با بهره گیری از تصاویر متنوع، فعالیت های گروهی، پرسش های تفکربرانگیز و ارتباط بین رشته ای، به صورت مستقیم و غیرمستقیم در راستای تربیت شهروند مطلوب گام برداشته است. نتیجه گیری کلی حاکی از آن است که این کتاب به عنوان یک رسانه آموزشی موثر، ظرفیت بالایی برای آموزش شهروندی دارد، اما نیاز به تقویت مولفه هایی مانند حقوق شهروندی، مهارت های انتقادی و آموزش بین فرهنگی احساس می شود. پیشنهاد می شود در تدوین محتوای آینده، توازن بهتری بین مولفه های شهروندی برقرار شود و از روش های فعال و مشارکتی بیشتر استفاده گردد.

کلیدواژه ها:

مطالعات اجتماعی ، پایه ششم ابتدایی ، تربیت شهروندی ، کتاب درسی ، تحلیل محتوا ، آموزش شهروندی.