بررسی اثربخشی آموزش ذهن آگاهی در محیط آموزشی: نقش واسطه ای خودتنظیمی، شفقت و الگوهای ارتباطی در یادگیری و به زیستی دانش آموزان

هدف این پژوهش بررسی اثربخشی آموزش ذهن آگاهی بر یادگیری و به زیستی دانش آموزان با توجه به نقش واسطه ای متغیرهای خودتنظیمی، شفقت به خود و الگوهای ارتباطی بود. این مطالعه از نوع طرح های شبه آزمایشی با پیش آزمون و پس آزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش را دانش آموزان دوره متوسطه تشکیل می دادند که از میان آنان، تعداد ۵۰ نفر به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل گمارده شدند. گروه آزمایش به مدت ۸ جلسه ۹۰ دقیقه ای تحت برنامه آموزش ذهن آگاهی مبتنی بر کاهش استرس (MBSR) قرار گرفتند، در حالی که گروه کنترل مداخله ای دریافت نکردند. از همه شرکت کنندگان در مراحل پیش و پس از مداخله، با استفاده از پرسش نامه های استاندارد یادگیری خودکارآمدی، به زیستی روان شناختی، خودتنظیمی، شفقت به خود و الگوهای ارتباطی ارزیابی به عمل آمد. داده ها با استفاده از تحلیل واریانس آمیخته و تحلیل مسیر مورد بررسی قرار گرفت. یافته ها نشان داد که آموزش ذهن آگاهی به طور مستقیم منجر به بهبود معنادار نمرات یادگیری و به زیستی در گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل شد. همچنین، الگوهای ارتباطی سازنده نیز سهم معناداری در تبیین این رابطه داشتند. این نتایج بر اهمیت گنجاندن برنامه های آموزش ذهن آگاهی در محیط های آموزشی به عنوان مداخله ای موثر که از طریق تقویت مکانیسم های خودتنظیمی، شفقتورزی و بهبود کیفیت ارتباطات، هم زمان به ارتقای عملکرد تحصیلی و سلامت روان دانش آموزان می انجامد، تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

ذهن آگاهی ، یادگیری ، به زیستی ، خودتنظیمی ، شفقت به خود