تاثیر جو روانی–اجتماعی کلاس درس بر سلامت روان دانش آموزان دوره ابتدایی

زمینه و هدف:جو روانی–اجتماعی کلاس درس به عنوان یکی از مولفه های بنیادین تجربه آموزشی، نقشی تعیین کننده در رشد هیجانی–اجتماعی و سلامت روان کودکان ایفا می کند. دوره ابتدایی به دلیل حساسیت های رشدی، مرحله ای کلیدی در شکل گیری عزت نفس، احساس تعلق و الگوهای سازگاری روان شناختی به شمار می آید. هدف پژوهش حاضر، مرور نظام مند شواهد علمی مرتبط با رابطه ابعاد جو روانی کلاس (شامل حمایت عاطفی، عدالت، مشارکت و نظم) با شاخص های سلامت روان دانش آموزان دوره ابتدایی است.روش:این مطالعه به روش مرور نظام مند و با بهره گیری از اصول کلی دستورالعمل PRISMA انجام شد. مقالات منتشرشده در پایگاه های PubMed، Scopus، PsycINFO و SID در بازه زمانی ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۳ مورد جست وجو قرار گرفت. کلیدواژه های اصلی شامل Classroom Climate، Mental Health، Elementary Students و Teacher–Student Relationship و معادل های فارسی آن ها بود. پس از غربالگری اولیه و اعمال معیارهای ورود و خروج، در نهایت ۴۲ مقاله برای تحلیل نهایی انتخاب شد.یافته ها:نتایج نشان داد جوهای کلاسی مبتنی بر حمایت عاطفی، عدالت رویه ای، مشارکت فعال و ساختار منظم همراه با انعطاف، با کاهش اضطراب و استرس، افزایش عزت نفس، تقویت احساس تعلق به مدرسه و کاهش رفتارهای پرخطر همراه هستند. در مقابل، جوهای کنترل گر، تنبیه محور، رقابتی افراطی یا بی نظم، به عنوان عوامل خطر برای بروز مشکلات هیجانی و نشانه های افسردگی شناسایی شدند. سبک مدیریت مقتدرانه معلم به عنوان مهم ترین متغیر میانجی در این رابطه گزارش شد.نتیجه گیری:جو روانی کلاس یک عامل موثر و قابل مداخله در ارتقای سلامت روان مدرسه ای است. تقویت مهارت های حرفه ای معلمان و اجرای برنامه های یادگیری اجتماعی–هیجانی می تواند به عنوان راهبردی پیشگیرانه در نظام آموزشی مورد توجه قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

جو روانی کلاس ، سلامت روان ، دانش آموزان ابتدایی ، رابطه معلم–شاگرد ، یادگیری اجتماعی–هیجانی